Που μας οδηγεί ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία

texni

ΓΙΑΤΙ Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΦΕΡΝΕΙ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

 

 « Τεκνία μου, μη αγαπώμεν λόγω μηδέ τη γλώσση, αλλα’ εν έργω και αλήθεια »

Α’ Επιστολή Ιωάννου Γ. 18

« Οι ευσεβείς πιστεύουν στον Θεό, στους Αγγέλους του, στα Βιβλία του, στους Αποστόλους του και στην εσχάτη ημέρα της Κρίσεως»

Κοράνι  Σουρά  2,177 & 285.4,136 & 4,17-18

Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Σε μια εποχή που το Ισλάμ συγκρούεται αλλά και απειλεί τον Χριστιανισμό ( τα Χριστούγεννα όλη η Ευρώπη ήταν επί ποδός για ενδεχόμενο χτύπημα από τους τζιχαντιστές που δεν σταμάτησαν να απειλούν ) και τη Δύση σε πολλούς θα θεωρηθεί άτοπο ,ίσως και υπερβολικό,  το να ασχολούμαστε με ένα θέμα μουσουλμανικό. Πρέπει όμως να δούμε ξεκάθαρα την πραγματικότητα και να την αντιμετωπίσουμε. Κλήρος και λαός. Νομίζω ότι εάν υπήρχε από παλιά ένας ειλικρινής διάλογος, μια συνεχής συνεργασία και μια αληθινή προσέγγιση -που θα συνοδευόταν από  αποδοχή και κατανόηση μεταξύ των χριστιανών και των μουσουλμάνων  εφόσον αμφότεροι πιστεύουν σε ένα μοναδικό  θεό -τότε ο κόσμος θα ήταν σίγουρα πιο ειρηνικός, πιο  ανθρώπινος αλλά και πιο  δίκαιος. Κατά τη γνώμη μου η έλλειψη ενός ειλικρινούς διαλόγου ( ο οποίος άρχισε με μεγάλη καθυστέρηση τα τελευταία χρόνια )  και αποδοχής του ενός από τον  άλλο μας έφερε σε μια πολύ επικίνδυνη αντιπαράθεση ( με την ανάμειξη ή την προτροπή σκοτεινών …..δυνάμεων για να μην τις κατονομάσουμε ! ) ακόμη και μεταξύ ομοθρήσκων .Και όπως αναφέρει ο Καθ. Θεολογίας  Γρηγόριος Ζιάκας « οι κοινές ρίζες των θρησκευτικών παραδόσεων Χριστιανισμού και Ισλάμ διδάσκουν ότι η επικοινωνία τους σήμερα δεν είναι μονάχα ανάγκη ενός αλλοτριωμένου κόσμου, ο οποίος μέσα στην δραματική πορεία και κακοήθεια του ιστορικού γίγνεσθαι αναζητεί και πάλι τις χαμένες ρίζες του ,αλλά κάτι πιο ουσιώδες. Είναι ανάγκη ειρήνης, σωτηρίας και επιβίωσης του ανθρωπίνου γένους .Ας ελπίσουμε ότι χριστιανοί και μουσουλμάνοι θα κάνουν τις απαιτούμενες προόδους στην αλληλοεπικοινωνία και στην βαθύτερη γνώση του ανθρώπου ».Ας κάνουμε λοιπόν μια προσπάθεια να γνωρίσουμε έναν κόσμο που ίσως δεν γνωρίζουμε αλλά και που δεν σκεφτήκαμε να γνωρίσουμε. Υπάρχουν αρκετά βιβλία που θα μας βοηθήσουν να γνωρίσουμε το Ισλάμ όπως το εξαιρετικό βιβλίο  του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Αναστασίου με τίτλο «Ισλάμ», παλαιότερα το βιβλίο του Μακαριστού Μητροπολίτη Θυάτειρων και Μεγάλης Βρετανίας και π. Πισιδίας Μεθοδίου ( Φούγια ) με τίτλο «Το ελληνικό υπόβαθρο του Ισλαμισμού», το βιβλίο «Γνωριμία με το Ισλάμ» της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και το βιβλίο « Κοράνιο και Ιστορία» του Καθ. του Πανεπιστημίου  του Στρασβούργου κ. Αστερίου Αργυρίου κ.α.

Παραθέτουμε δύο προσπάθειες που έγιναν ,η μία προ ετών και η άλλη  πέρυσι , ( κατά την ταπεινή μας γνώμη πολύ αργά ) από την πλευρά των Ορθοδόξων κάτι που μένει όμως ημιτελής εφόσον δεν φέρνει ορατά αποτελέσματα.

Την 12/5/2007 διοργανώθηκε μια ημερίδα με θέμα « Γνωριμία με το Ισλάμ » με πρωτοβουλία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Οι εργασίες της Ημερίδας, φορείς της οποίας ήταν η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Παρακολουθήσεως Ευρωπαϊκών Θεμάτων και η Συνοδική Επιτροπή Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων, πραγματοποιήθηκαν στο Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Ιερά Μονή της Πεντέλης. Κατά την έναρξη της Ημερίδας, τότε, προσφώνησαν τους παριστάμενους ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Μακαριστός Χριστόδουλος, εκπρόσωποι της Κυβέρνησης και της Αντιπολίτευσης, διευθυντές Γραφείων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενώ αναφέρθηκαν στο Ισλάμ  Καθηγητές Πανεπιστημίων και θεολόγοι. Ο Μακαριστός Χριστόδουλος ,προβλέποντας το μέλλον ,τότε έλεγε «  Η Εκκλησία μας είναι ασφαλώς υπέρ της αναπτύξεως διαλόγου με το Ισλάμ» και « Ο διαθρησκευτικός διάλογος έχει νόημα εφόσον μελετά τις δυνατότητες αντιμετωπίσεως από κοινού προβλημάτων, όπως αποφυγή επικλήσεως της θρησκείας ως αιτίας πολέμων και τρομοκρατικών πράξεων, η ανάπτυξη της πίστεως, φύλου ή γένους, και βεβαίως ο αμοιβαίος σεβασμός των θρησκευτικών καθηκόντων».

Ημερίδα για την ειρηνική συνύπαρξη Χριστιανών και Μουσουλμάνων διοργανώθηκε στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος, την 2-3 Σεπτεμβρίου 2015. Διοργανωτές της ημερίδας, η οποία ασχολήθηκε με την ειρηνική συμφιλίωση μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων όπως και εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισης της κρίσης στη Συρία και το Ιράκ, ήταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Κέντρο Διαλόγου με έδρα τη Βιέννη. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στα πλαίσια του διαλόγου που έχει εγκαινιάσει εδώ και χρόνια έρχεται, τακτικά, σε επαφές τόσο με προκαθήμενους άλλων εκκλησιών όσο και με εκπροσώπους του Ισλάμ ,ενώ συχνά κατηγορείται για τις πρωτοβουλίες του αυτές από Ορθόδοξους θρησκευτικούς κύκλους. Είναι γνωστές οι ενέργειες του Οικ. Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου κατά την περίοδο του Ραμαζανιού όταν συντρώει με τις αρχές και τους ιμάμηδες για να τιμήσει τη θρησκευτική γιορτή των Τούρκων.

Ο Samuel P.Huntington, Αμερικανός Πολιτικός επιστήμονας,   είχε πει ότι η Χριστιανική Ορθοδοξία ( που γνωρίζει καλά το Ισλάμ ) θα μπορούσε να χαράξει μια πανορθόδοξη γραμμή για να καταδείξει  διαλεγόμενη με το Ισλάμ ότι ένας διάλογος θα μπορούσε να αρχίσει κινούμενος περί τους παρακάτω άξονες, αφού προετοιμαστεί επισταμένως.

 

  • Ο αλληλοσεβασμός των δύο θρησκειών σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα.
  • Η αμοιβαιότητα στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των χριστιανικών μειονοτήτων στο Ισλάμ και των Μουσουλμάνων σε όλο τον κόσμο.
  • Η αναζήτηση από τις δύο πλευρές κοινών τόπων προς έρευνα και εμβάθυνση αναφερομένων σε διαμόρφωση πλαισίου για την ανθρώπινη επιβίωση στον πλανήτη μας.

 

Ενώ η καθυστερημένη προσέγγιση μεταξύ των Χριστιανών και των Μουσουλμάνων είναι γεγονός μουσουλμάνοι γειτονικών κρατών, παρασυρόμενοι από φανατικούς ιμάμηδες ή ερμηνεύοντας λανθασμένα το Κοράνι και τα Χαντίθ , εξακολουθούν, κατά καιρούς και όταν τους το επιτρέπουν οι διεθνείς συγκυρίες ,την εκδικητική τους τακτική κατά των χριστιανών ενώ εσκεμμένα καταστρέφουν χριστιανικούς ναούς επικαλούμενοι το όνομα του Αλλάχ.

Δυστυχώς έχουμε πολλά παραδείγματα να παραθέσουμε τα οποία αποδείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μονάχα σοβαρό αλλά και συνεχιζόμενο με απρόβλεπτες συνέπειες.

1.Η απαράδεκτη κατάσταση που ζούνε οι χριστιανοί στο Ιράκ και τη Συρία όπως όταν τους ζητούν οι Ισλαμιστές να αλλαξοπιστήσουν και εφόσον δεν το κάνουν τους κόβουν το κεφάλι, όταν βιάζονται οι γυναίκες επειδή δεν ανήκουν στο Ισλάμ, απάγονται ιερωμένοι και μοναχές και όταν κατεδαφίζονται ιστορικές εκκλησίες και μονές για εκδίκηση .Όπως η Ελληνορθόδοξη Μονή της Αγίας Θέκλας στη Μααλούλα η οποία λεηλατήθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς από την Αλ-Νούσρα.

2.Η καταστροφή εκκλησιών στη Βόρεια,υπό τουρκική κατοχή,Κύπρο.Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Χαρ.Χοτζάκογλου ,ο οποίος είναι ειδικός στα θέματα βυζαντινής τέχνης και συνεργάτης του Μουσείου της Μονής Κύκκου,με αφορμή την έρευνα που είχε κάνει για « Τα χριστιανικά μνημεία στην  Κύπρο – Όψεις και πράξεις μιας συνεχιζόμενης καταστροφής » είχε πει ότι « η ιστορία δεν παραγράφεται,550 εκκλησιές στα κατεχόμενα και η καταστροφή είναι ολοκληρωτική και εκούσια και δεν περιλαμβάνει μόνο Ορθόδοξους ναούς αλλά και ναούς των Αρμενίων, Μαρωνιτών και Λατίνων ενώ 50 από αυτούς έχουν μετατραπεί σε στρατόπεδα »

3.Στην πρώην Γιουγκοσλαβία ,και ειδικά στο Κόσοβο, καταστράφηκαν από εξτρεμιστές Αλβανούς ,UCK ,ανεκτίμητης αξίας εκκλησίες της Σερβικής εκκλησίας και κληρονομιάς. Περισσότερες από αυτές ήταν βυζαντινές του 14 ου και 15 ου αιώνα. Έτσι χάθηκε για πάντα ένας ανεκτίμητος θρησκευτικός και καλλιτεχνικός θησαυρός που αφορούσε την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Άρθρο /καταγγελία του Σλόμπονταν Μιλέουσνιτς – Διευθυντή του Μουσείου Σέρβικης Ορθοδόξου Εκκλησίας,το 2005,στο μηνιαίο περιοδικό Ελληνόραμα.

4.Στην Τουρκία που τα πράγματα φαίνονται πιο πολιτισμένα και λογικά και όπου, μετά από 90 χρόνια, οι Τούρκοι, για πολιτικούς, οικονομικούς και τουριστικούς λόγους απεφάσισαν να ανακαινίσουν ορισμένους ναούς ή να επιτρέψουν το Οικ. Πατριαρχείο να αγοράσει ή να κτίσει ναούς και να κάνει λειτουργίες στα πέρατα της Μικράς Ασίας συμβαίνει κάτι το τρομερό. Όπως καταγγέλλουν οι ίδιοι οι Τούρκοι και ορισμένες οργανώσεις τους ,όπως το Σωματείο για την Προώθηση και Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς ( CEKUL ),έχουν καταστραφεί από φωτιά διατηρητέα ελληνικά σπίτια ( π.χ. στη Σινασσό )  αλλά και εκκλησίες ( όπως της Κοιμήσεως Θεοτόκου στη Νεάπολη και μια άλλη αγνώστου ονόματος στη Τζαλέλα ) για τις ανάγκες ορισμένων δημοφιλών σειρών της τηλεόρασης ( όπως Υer Gok Ask,Εmanet κα ) ! Περιττό να αναφέρουμε ότι πολλές ακόμη Ελληνορθόδοξες εκκλησίες παραμένουν κατεστραμμένες ή σε εγκατάλειψη.

5.Τέλος,πριν κάνουμε όμως μια αναδρομή στο παρελθόν, να αναφερθούμε στα δεινά που υφίσταται ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος. Το βράδυ της 15/10/2015 στη Συνεδρίαση του Κοινοβουλίου της φίλης Αλβανίας, εξ αφορμής της αυθαιρέτου κατεδάφισης του Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Δρυμμάδων, πολιτικοί αναφέρθηκαν με έμφαση ( σαν μέρος της πολεμικής σε βάρος της Ελληνικής Μειονότητας και της Ορθοδόξου Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Αλβανίας ) ότι « τουλάχιστον τα δύο αυτά  ( τελευταία ) χρόνια η Ο.Α.Ε.Α. δεν έχει δώσει ούτε ένα λέκ για την αποκατάσταση των ορθοδόξων ναών ( αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Αλβανία ενδιαφέρεται πιο πολύ από την Ελλάδα και τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο ).

Σε ανακοίνωση της, τότε, η Ο.Α.Ε. της Α. έκανε γνωστό ότι η Ο.Α.Ε. της Α. έχει δαπανήσει, από χρήματα που έχει πάρει σαν δωρεές από το εξωτερικό, πάνω από 11 εκατομμύρια ευρώ για την αναστήλωση εκκλησιών και μονών οι οποίες ήταν  σε άθλια κατάσταση – όπως ο Αγ.Γεώργιος Τσούκας,ο Αγ.Δημήτριος Κυπαρό,η Γέννηση της Θεοτόκου Αρδενίτσα, ο Αγ.Νικόλαος Τσέπου, ο Τίμιος Πρόδρομος Μοσχοπόλεως και άλλες πολλές συνολικά 60 ιερών ναοί και μονές. Αναφορικά με το θέμα αυτό η εφημερίδα ,της Καθ’ ημάς Ανατολής και του Οικουμενικού Ελληνισμού ,« ΑΝΑΤΟΛΗ»,στο φύλλο της Αύγουστος 2015 και σελίδα 8 ,δημοσιεύει άρθρο του κ. Θανάση Κόρμαλη με τίτλο « Τα συντρίμμια του Αη Θανάση».Στο άρθρο αυτό αναλυτικά παρατίθενται οι καταστροφές που έχουν πραγματοποιήσει οι Αλβανοί γείτονές μας στους βυζαντινούς ναούς της Αλβανίας αλλά και την πολιτική που ακολούθησαν για να φτάσουν στο σημείο της καταστροφής μνημείων.

ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Είναι γνωστό ότι  κατά την μακρά εκείνη περίοδο της κυριαρχίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ( 1299 -1922 ) αλλά και τριακόσια χρόνια νωρίτερα ,την εποχή που οι Σελτζούκοι Τούρκοι είχαν καταλάβει και κυριαρχούσαν στη Μ. Ασία ( 1075-1308 ) και για διάφορους λόγους, είχαν κτιστεί σε όλη την τότε επικράτεια ( που άρχιζε από την Ουγγαρία και την Κριμαία και έφτανε μέχρι τη Σαουδική Αραβία,την Υεμένη και την Περσία, ενώ απλωνόταν και μέχρι τη Βόρεια Αφρική ) πολλές αξιόλογες οικοδομές. Έχουν καταγραφεί- ακόμη και στην  Ελλάδα όπου τυγχάνουν  προστασίας και επισκευής όπως πρόσφατα το Φετχιγιέ Τζαμί ( Fethiye cami )  στο Μοναστηράκι των Αθηνών έργο του Πορθητή Μehmet ΙΙ – εκατοντάδες τζαμιά, ιεροδιδασκαλεία, γέφυρες, μαυσωλεία, κρήνες, υδραγωγεία, κάστρα ,καραβανσαράι σε μια πολύ μεγάλη ιστορική περίοδο.

Τα περισσότερα τζαμιά περιβαλλόταν από σημαντικά συγκροτήματα ( kulliye ), τα οποία προσέφεραν χρήσιμες υπηρεσίες στις ασθενείς τάξεις του πληθυσμού αλλά και στους πιστούς του Ισλάμ. Τα συγκροτήματα αυτά διέθεταν πτωχοκομείο και συσσίτιο ( imaret ),ξενώνες, βιβλιοθήκη, χαμάμ ( hamam), μαυσωλεία ( turbe ) , αγορά ( pazar ), σχολείο ( mektep ) και ιεροδιδασκαλείο ( medrese ), νοσοκομείο και κυρίως τζαμί στο όνομα του δωρητή. Ανάλογα με την έκταση που κάλυπτε η δωρεά του σουλτάνου, του μέλους της δυναστείας ή του Μεγάλου Βεζίρη, και φυσικά οι ανάγκες της εποχής, αύξαναν ή μειώνονταν οι παροχές. Με τα χρόνια πολλά κτίρια γκρεμίστηκαν από εγκατάλειψη ή έλλειψη συντήρησης ή για να ανοιχτούν δρόμοι.

Οι ονομαστοί Σουλτάνοι όπως ο Πορθητής Μehmet ΙΙ ( με ελληνική παιδεία ίσως γιός Χριστιανής μητέρας όμως θετός γιός της Σέρβας,με Βυζαντινή καταγωγή ,Μάρας ),ο πατέρας του Μurat Ι ( γιός βυζαντινής πριγκίπισσας ),ο Αhmet Ι ( γιός της Handan Sultan ελληνίδας Ελένης και σύζυγος της διάσημης Kosem Sultan ελληνίδας Αναστασίας ,κόρης παπά από την Τήνο ) και φυσικά οι διάσημοι σουλτάνοι ο γιός του Πορθητή Bayezid II, Suleyman ο Μεγαλοπρεπής ,ο Selim I ( γιός της Gulbahar Hatun Μαρίας από τα Λιβερά του Πόντου ),ο Selim II κτλ έκτισαν πολύ ωραία και μεγαλοπρεπή τζαμιά στην προσπάθειά τους να ξεπεράσουν σε μέγεθος τον ναό της Αγίας Σοφίας. Μερικά από αυτά είχαν κτιστεί πάνω σε βυζαντινές βασιλικές που είχαν γκρεμιστεί ( όπως οι Άγιοι Απόστολοι ναό που είχε κτίσει ο Μέγας Κωνσταντίνος ) ενώ άλλα απλά προέκυψαν από τη μετατροπή ιστορικών εκκλησιών σε μουσουλμανικά τεμένη. Αυτό ,όμως, που κατάφεραν οι Οθωμανοί είναι να επηρεαστεί  η Οθωμανική αρχιτεκτονική από τη βυζαντινή και ειδικά στην κατασκευή τρούλων, ημιθολίων, τόξων, τυμπάνων αψίδων, πεσσών και αυλών.

Τα μεγαλοπρεπή αυτά τζαμιά είχαν κτιστεί από σημαντικούς αυτοδίδακτους καλφάδες ( kalfa ) ή αρχιτέκτονες ( mimar ) οι οποίοι είτε επηρεάστηκαν από τη βυζαντινή τεχνοτροπία ( παράδειγμα το τζαμί του Βυζαντινού Rum Mehmed Pasa το οποίο έκτισε ,μάλλον με έλληνα αρχιτέκτονα μεταξύ 1469-1471, πάνω σε ένα λόφο στο Σκούταρι / Χρυσούπολη και το οποίο εμφανώς είναι μια χριστιανοισλαμική κατασκευή ) είτε από την περσική και αραβική. Μεταξύ των αρχιτεκτόνων αυτών είναι χρήσιμο να αναφέρουμε τον Konyali Kaluyan ( τον βυζαντινό Καλογιάννη από το Ικόνιο κατασκευαστή του περίφημου Σελτζουκικού Gok Medrese στη Σεβάστεια ), τον Atik Sinan ( τον βυζαντινό Χριστόδουλο αρχιτέκτονα του τζαμιού του Πορθητή Μεχμέτ ΙΙ  ο οποίος προφανώς εξισλαμίστηκε με δική του θέληση ),τον Μέγα Mimar Sinan ( τον εξασφαλισθέντα γενίτσαρο Ιωσήφ Δογάνογλου από το Καππαδοκικό χωρίο Άγιοι Ανάργυροι ) ,ο οποίος έκτισε 334 μνημεία αφού υπηρέτησε 4 σουλτάνους και τον Μεγάλο Βεζίρη Ιμπραχίμ Πασά  ( εξισλαμισμένο έλληνα Θεόφιλο από την Πάργα ).Όλους αυτούς ακολούθησαν άξιοι μαθητές όπως οι Davud Aga και Dalgic Ahmed Aga ( κατασκευαστές του Νέου Τζαμιού /Yeni Cami στην Πόλη ),Sedefkar Mehmed Aga  ( αρχιτέκτονας του περίφημου Μπλέ Τζαμιού του Σουλτάνου Αχμέτ Ι ), Acem Ali και  Mimar Hayreddin ( αρχιτέκτονες του Σουλτάνου Bayezid ΙΙ ), Haci Ivaz Pasa ( αρχιτέκτονας του πολύ ωραίου και γνωστού Πράσινου Τζαμιού της Προύσας )  και πολλοί άλλοι .Την παράδοση ακολούθησαν οι Αρμένιοι Balyan ( κατασκευαστές του υπέροχου παλατιού και τζαμιού Dolmabahce ) ,Aznavur,Azaryan και οι πολυάριθμοι Έλληνες, Ιταλοί και Γάλλοι σημαντικοί αρχιτέκτονες του 19ου και 20ου αιώνα ,οι οποίοι κόσμησαν την Κωνσταντινούπολη με πρωτοποριακά κτίρια τα περισσότερα από τα οποία είναι ακόμη όρθια στην ευρωπαϊκή πλευρά της πόλης.

Πριν την κατασκευή των γνωστών αλλά και μοναδικών τζαμιών της Κωνσταντινούπολης ,τότε γνωστή σαν Konstantiniye, προηγήθηκαν τα Σελτζουκικά και τα Τουρκομανικά  τζαμιά στη Μικρά Ασία και τα πρωτο-Οθωμανικά στη Βιθυνία και αλλού.

Στην Προύσα ,όπου είχαν κτιστεί σημαντικότατα τζαμιά τον 14ο αιώνα, υπάρχουν τα γνωστά Πράσινο τζαμί (  Yesil Cami  ) και Μέγα Τζαμί (  Ulu Cami  ) ακόμα σε χρήση.To πρώτο ,όπως και μερικά άλλα ( π.χ. το Τζαμί του Σουλτάνου Bayiezid ΙΙ, στον άλλοτε Φόρο του Βοός στην Κων/πολη, το δεύτερο το οποίο  κατασκευάστηκε στην Πόλη μετά το τζαμί του Πορθητή  ) , έχει χρησιμοποιήσει κίονες και υλικό από βυζαντινούς ναούς ( όπως από τη Μονή της Ζωοδόχου Πηγής / Μπαλουκλή η οποία στο μεταξ΄λυ είχε κατεδαφιστεί )   και μάρμαρα από τα νησιά της Προποντίδας .

Το Μέγα Τζαμί είχε κτίσει,τα έτη 1396-1400, ο Οθωμανός Σουλτάνος Bayiezid  Ι ο Κεραυνός ( 1360-1403 ) ,γιός του Μurad Ι και μιας ελληνίδας το όνομα της οποίας είναι επισήμως άγνωστο ενώ το Οθωμανικό είναι Gulcicek Hatun ,δηλαδή Δέσποινα Τριανταφυλλιά ή Ροδούλα ( ! ) Ο Σουλτάνος αυτός που πολέμησε τους Σταυροφόρους, όπως και μερικοί Σελτζούκοι Σουλτάνοι πριν από αυτόν, είχε προσευχηθεί στον Αλλάχ υποσχόμενος ότι, σε περίπτωση νίκης κατά των Χριστιανών, θα έκτιζε 20 τζαμιά στη δόξα του. Μετά λοιπόν από τον πόλεμο της Νικόπολης ( Nigbolu ) ο Σουλτάνος αυτός ανήγειρε στην Προύσα το Ulu Cami ,το οποίο διακόσμησε με τον καλύτερο τρόπο ( τότε δεν διακοσμούσαν τα τζαμιά με πλακίδια αλλά με πίνακες ευχών, στην Αραβική γραφή με προτίμηση της γραφής Κufi, τα οποία τοποθετούσαν πάνω στους τοίχους ).Επιστράτευσε τους καλύτερους έλληνες και αρμένιους μαστόρους καθώς και τον αρχιτέκτονα Ali Neccar ,μάλλον αυτοδίδακτο κάλφα και , για να του κτίσουν το τζαμί στη δόξα του Αλλάχ.

Το τζαμί αυτό έχει μεν ένα απλό εσωτερικό ,και πιο απλό εξωτερικό, αλλά ένα υπέροχο mihrab ,δηλαδή ιερό στραμμένο στη Μέκκα ,και ένα mimber, δηλαδή έναν άμβωνα, από τον οποία ο χότζας διαβάζει το ιερό Κοράνι. Εμείς θα σταθούμε μονάχα στον άμβωνα γιατί έχει κατασκευαστεί, το 1399, με ειδικό τρόπο. Ένας έμπειρος ξυλουργός ,με το όνομα Μεχμέτ αλλά με άγνωστα λοιπά στοιχεία, τοποθετώντας 6.666 γεωμετρικά ,ξύλινα στοιχεία από καρυδιά,  κατασκεύασε αυτόν τον άμβωνα ο οποίος παρουσιάζει το ηλιακό σύστημα με τους πλανήτες του. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι ο κατασκευαστής ή κάποιος βοηθός του είχαν αστρολογικές ή  αστρονομικές γνώσεις και ίσως να μην ήταν τούρκοι. Τέλος ο υπέροχος μιναρές του, κατασκευασμένος από πλίνθους, είναι έργο του Σουλτάνου Mehmet Celebi ( 1381-1421 ) γιού του Σουλτάνου Bayezid I .

Όπως ήδη αποδείχτηκε η συνεργασία των πιστών των δύο θρησκειών, Χριστιανικής και Μουσουλμανικής, όχι μόνο δεν δημιούργησε στο παρελθόν εχθρότητα και αντιπαράθεση ( εξαιρουμένων των αιματηρών πολέμων για λόγους κυριαρχίας και οικονομικούς )  αλλά συνεργασία από την οποία επωφελήθηκε, σήμερα, η διεθνής πολιτιστική κληρονομιά.

Ευχόμαστε να γίνει κατανοητό ,από τους φανατικούς των δύο θρησκειών ,ότι όταν ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο δεν τον έπλασε για να καταστρέψει τον πλανήτη στον οποίο τον προόριζε για να ζήσει ούτε τους συνάνθρωπούς του. Μολονότι αυξάνουμε ραγδαία επί του πλανήτη μας είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε αρμονικά και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού.

Γεν.1.26 « και είπεν ο Θεός΄ ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν….»

Κοράνι Σουρά 4,1 « Ω άνθρωποι φοβηθείτε τον Θεόν σας ο οποίος σας έπλασε από ένα μόνο όν από το οποίο έπλασε ακολούθως την σύντροφό του και από τους δυο αυτούς πολλούς άνδρες και γυναίκες»

¨Το διάστημα κατά το οποίο κάνεις ευεργεσίες στους ανθρώπους μη στενοχωριέσαι, γιατί ο δρόμος της ευτυχίας περνάει από την ευεργεσία στους ανθρώπους

¨Εάν αμάρτησες μετάνιωσε, ζήτησε άφεση αμαρτιών. Εάν έκανες λάθος, διόρθωσέ το. Η ευσπλαχνία του Θεού είναι χωρίς τέλος. Η θύρα του είναι πάντοτε ανοικτή¨

Μεβλάνα Τζελαλλεντίν Ρουμί ( 1207-1273 ) Πέρσης ποιητής, μυστικιστής, δάσκαλος

 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *