Νεότερα δεδομένα σχετικά με την εθνοτική σύσταση της Τουρκίας

Νεότερα δεδομένα σχετικά με την εθνοτική σύσταση της Τουρκίας

Άρθρο του Αρμάν Ακοπιάν, ιστορικού  – εισαγωγή & μετάφραση Κωνσταντίνου Ν. Θώδη, ιστορικού ερευνητή της Μικράς Ασίας του Αιγαίου

 

Πρόλογος – εισαγωγή

Οι Τούρκοι αποτελούν την κοινή ονομασία λαών, που ανήκουν στη γλωσσική ομάδα της οικογένειας Αλτάϊ των Ουραλίων. Λαοί της ομάδας αυτής είναι οι σημερινοί Τούρκοι, οι Τάταροι, οι Τουρκμένοι, οι Ουζμπέκοι, οι Αζέροι, οι Μπασκίροι, οι Καζάχοι, οι Κιργίζιοι, οι Τσερκέζοι κ.ά. Πρόγονοι των Τούρκων θεωρούνται οι Ούννοι. Η ονομασία “Turk” εμφανίστηκε περίπου τον 5ο αι. μ.Χ. στην περιοχή Αλτάϊ των Ουραλίων, όπου ένα μέρος των Ούννων έφτασε εκεί εξαιτίας της πίεσης των Αβάρων (ένα μέρος αυτών κινήθηκε αργότερα στα  παράλια της Κασπίας, σημερινό Νταγκεστάν, όπου εξεστράτευσαν αργότερα κατά του Βυζαντίου) στη δυτική Κίνα. Τον 6ο αι. οι Τούρκοι συνέτριψαν τους Αβάρους. Μέρος αυτών κατέφυγε στη Βόρεια Κίνα και την Κορέα, ενώ άλλο μέρος κινήθηκε προς τη δύση στις παραδουνάβιες περιοχές. Οι Τούρκοι ασχολούνταν κυρίως με την εκτροφή ζώων, ενώ στα εδάφη, στα οποία ήταν αδύνατο να ασχοληθούν μ’αυτήν, η εναλλακτική τους ασχολία ήταν η γεωργία.  Πολλές εθνοτικές ομάδες, που ονομάζονται σήμερα Τούρκοι, δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα της επίδρασης εν μέσω των αιώνων του τουρκικού πολιτισμού και της τουρκικής γλώσσας, που έχει τις ρίζες του στις στέπες της βόρειας Κίνας, σε άλλα έθνη και εθνότητες της Ευρασίας. Η καταγωγή, οι “ρίζες”, δηλαδή, των Τούρκων, όπως και η αναζήτηση της καταγωγής κάθε λαού και κάθε εθνοτικής κοινότητας αποτελεί μια δύσκολη ιστορική διαδικασία. Μια από τις ιδιαιτερότητες της εθνογένεσης των Τούρκων ήταν η σύνθεση δύο εξαιρετικά βασικών εθνοτικών συνιστωσών: ενός μεταναστευτικού ρεύματος Τουρκμένων νομάδων στο έδαφος της σημερινής Τουρκίας και μεμονωμένων ντόπιων ομάδων γεωργών και κτηνοτρόφων. Για παράδειγμα, οι Τουρκομάνοι, οι Τουρκμένοι και οι Γιουρούκοι, αποτελούν εθνογραφικές ομάδες στη σύσταση του σύγχρονου τουρκικού έθνους και αντιπροσωπεύουν το κύριο μέρος των τουρκικών φυλών, ιδιαίτερα των Ογκούζων και των Τουρκμένων που μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία από τον 11ο μέχρι τον 13ο αι. Αυτοί ελάχιστα υπέστησαν ανάμειξη και συνεπώς αλλοίωση κατά την συναναστροφή τους με τους ντόπιους νομάδες, έτσι όπως απέδειξε η διατήρηση του νομαδικού και του πολυνομαδικού χαραρακτήρα και του τρόπου ζωής των. Οι Γιουρούκοι, αντίθετα,  αναμείχθηκαν έντονα με τους Κούρδους νομάδες. Ωστόσο, σε κάποιο βαθμό, μπορούμε να  θεωρήσουμε και τις δύο αυτές τελευταίες ομάδες ως απομεινάρια των προηγούμενων τουρκικών φυλών. Γι αυτό, ο καθορισμός της καταγωγής τους είναι σημαντικός  για το ζήτημα της εθνοτικής καταγωγής των Τούρκων. Συγκεκριμένα, ποιες νομαδικές φυλές συμμετείχαν στον εκτουρκισμό των ντόπιων πληθυσμών της Μικράς Ασίας. Αυτές οι νομαδικές φυλές, όπως οι Ογκούζοι και οι Τουρκμένοι, εμφανίζονται μεταξύ των προγόνων του τουρκικού έθνους διαδραματίζοντας αποφασιστικό ρόλο στον εκτουρκισμό της Μικράς Ασίας. Φυσικά, η μελέτη των εθνοτικών ιδιαιτεροτήτων αυτών των φυλών έχει άμεση σχέση με το πρόβλημα της καταγωγής των Τούρκων. Το άρθρο του Αρμένιου ιστορικού ερευνητή, Αρμάν Ακοπιάν, δίνει νεότερα και πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία που συνδράμουν ακόμη περισσότερο στο ερώτημα για την ακριβή εθνοτική καταγωγή της Τουρκίας.

Την Τουρκία, πάντα χαρακτήριζε μια εθνοθρησκευτική ποικιλομορφία. Παρά τον μαζικό εκτουρκισμό των πληθυσμών, τον εξισλαμισμό και σε τελική ανάλυση την αφομοίωση, στη χώρα, ζουν πολλές εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες, που κάθε μια και σε κάθε χρονική περίοδο, μιλά ξεκάθαρα για την ταυτότητά της. Ποιοι είναι, όμως, οι Τούρκοι; Το θέμα αυτό ποτέ δεν έχασε το ενδιαφέρον του, ιδιαίτερα μεταξύ των Τούρκων πολιτών, που προσπαθούν να μάθουν περισσότερα σχετικά με τις ρίζες τους. Αξίζει να θυμηθούμε σχετικά, το άνοιγμα του εθνικού μητρώου πληθυσμού της Τουρκίας για το ευρύ κοινό στις αρχές του περασμένου έτους, που είχε ως στόχο την προώθηση της έννοιας του μουσουλμανικού εθνικισμού ως κεντρική συνιστώσα της τουρκικής ταυτότητας και το οποίο απέτυχε παταγωδώς. Το άνοιγμα του μητρώου, που περιέχει στατιστικά στοιχεία που σχετίζονται χρονικά από το έτος 1880 μέχρι και το Φεβρουάριο του 2019 προκάλεσε μεγάλο δημόσιο ενδιαφέρον. Η ιστοσελίδα, που σχετίζεται με τα δεδομένα, κατέρρευσε μέσα σε λίγες ώρες, δεδομένου ότι εκατομμύρια Τούρκοι έσπευσαν να ανακαλύψουν την καταγωγή τους. Πολλοί, με έκπληξη, διαπίστωσαν, ότι έχουν ελληνικές, εβραϊκές ή αρμενικές ρίζες. Στην έκθεση του 2012, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Annals of Human Genetics», αναφέρθηκε, ότι σχετικά με κληρονομικά χαρακτηριστικά από πατέρα σε γιο, το 38 % των κατοίκων της Τουρκίας ήταν Ευρωπαίοι, το 35% πρόγονοι από τη Μέση Ανατολή, το 18% από τη Νότια Ασία και μόνο το 9 % απόγονοι μεταναστών από την Κεντρική Ασία.  Τι ήταν όμως αυτό που προκάλεσε το άνοιγμα στα μητρώα του πληθυσμού; Οι ανθρωπολόγοι αποκαλούν το άνοιγμα των μητρώων του πληθυσμού, ως ένα βήμα “επαναστατικό” και “σοβαρή ένδειξη για την εξομάλυνση” απέναντι στο  μύθο για την τουρκική εθνική καθαρότητα.

Εθνοτικές ομάδες στη σύγχρονη Τουρκία

Τουρκικές ομάδες

Οι αρχές της Τουρκίας, πάντα έκρυβαν τον πραγματικό αριθμό των εθνοτικών ομάδων της χώρας. Η τελευταία απογραφή του πληθυσμού, η οποία καθόριζε την εθνοτική σύνθεση, πραγματοποιήθηκε το 1965. Οι ίδιοι οι Τούρκοι ερευνητές, ποτέ δεν πήραν στα σοβαρά τα αποτελέσματα αυτής της απογραφής, πιστεύοντας ότι δεν είχε καμία σχέση με την πραγματική εικόνα. Και σήμερα ακόμη, οι ερευνητές δεν εμπιστεύονται τα επίσημα στατιστικά στοιχεία του κράτους, το οποίο αναγνωρίζει τους Τούρκους ως κυρίαρχο λαό στην χώρα. Το 2019, ο πληθυσμός της Τουρκίας ήταν 83,2 εκατομμύρια άτομα κατά ποσοστό αύξησης 1,39% ανά έτος. Σύμφωνα με αυτή την απογραφή οι Τούρκοι – ΄΄ηταν η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα – ενώ πίσω τους στη δεύτερη θέση ακολουθούν οι Κούρδοι. Ανεξάρτητες πηγές, υποστηρίζουν ότι το 30 % του τουρκικού πληθυσμού της χώρας, των οποίων οι πρόγονοι, προέρχονται από την κεντρική Ασία, κατά τη διαδικασία της διαβίωσης τους σε άλλες περιοχές, υιοθέτησαν εθνικά, θρησκευτικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά των γειτονικών λαών. Τη βασική τουρκική εθνοτική μάζα της Τουρκίας αντιπροσωπεύουν οι Μανάβοι, οι Γιουρούκοι και άλλοι απόγονοι φυλών των Ογκούζων. Σημαντική τουρκική εθνοτική ομάδα θεωρούνται επίσης οι Τσέπνοι που κατοικούν στην περιοχή των τουρκικών παραλίων της Μαύρης θάλασσας, επίσης οι Μπεϊντίλοι, Αφσάροι, Βαρσάκοι και Καρακετσίλοι, που θεωρούνται απευθείας απόγονοι των Τουρκμένων. Όλες αυτές οι ομάδες αποτελούν τη βασική ραχοκοκαλιά της Τουρκίας. Εκτός από αυτούς, τουρκικές εθνοτικές ομάδες θεωρούνται οι Γκατζάλοι (μουσουλμάνοι γκαγκαούζοι), καθώς και οι σιίτες Αμούντζα, που ζουν στα σύνορα με τη Βουλγαρία, οι Ταχτάτζοι, που κατοικούν στο νότο, στην περιοχή της Μερσίνας και σε ορισμένα μέρη της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, οι Αβδάλοι – Τούρκοι τσιγγάνοι, που κατοικούν στην κεντρική Μικρά Ασία και οι Τερεκεμέντσοι – πρόγονοι Τούρκων μεταναστών από το Τουρκμενιστάν, που κατοικούν στο Εσκισεχίρ, το Ιγκντίρ και την ενδοχώρα. Επίσης υπάρχουν και άλλες ομάδες Αζέρων σιιτών καθώς και  σουνιτών. Οι Τάταροι της Κριμαίας και οι Νογκάιτσοι κατοικούν σε κεντρικές περιοχές της Μικράς Ασίας και ιδιαίτερα στην Άγκυρα και στο Εσκισεχίρ, Τούρκοι Κιπτσάκοι και Μεσχετίνοι που κυρίως κατοικούν στο χωριό Ποσόφα του Αρνταγάν, το Ερζερούμ και την Προύσα. Ιδιαίτερη ομάδα αποτελούν οι Τούρκοι από τη Βουλγαρία, η οποία αποτελεί περίπτωση μικτής εθνογένεσης. Κατοικούν σε πολλές πόλεις και χωριά της ευρωπαϊκής Τουρκίας και στο βόρειο τμήμα της χώρας. Στην Κωνσταντινούπολη ζουν κάποιοι συγγενείς των τουρκικών φυλών της Τουρκίας, οι Ουϊγούροι, ο αριθμός των οποίων στη χώρα φτάνει τα 50 χιλιάδες. Επίσης υπάρχουν απομονωμένες κοινότητες Καζάχων, που είχαν μεταφερθεί από την Κίνα και το Πακιστάν. Ακόμα στη δεκαετία του 1980 στην περιοχή των πρώην αρμενικών χωριών της περιοχής Βαν εγκαταστάθηκαν Κιργίζιοι του Παμίρ. Ουζμπέκοι, που μετανάστευσαν στην Τουρκία το 1952 από το Αφγανιστάν, ζουν σε πολλά μέρη της χώρας. Ως τουρκικές εθνότητες στο Βόρειο Καύκασο,  οι Νογκάϊτσοι, οι Καρατσάεβ, οι Μπαλκάριοι και οι Κουμίκοι. Καρατσάεβ και Μπαλκάριοι διαμένουν στο Ικόνιο και στο Εσκισεχίρ, και Κουμίκοι στα χωριά Γιάλοβα, Τοκάτη και στα περίχωρα της Προύσας.

Κούρδοι

Η εθνοτική ομάδα των Κούρδων, αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού της Τουρκίας της τάξης του 20 %. Σύμφωνα με επίσημες πηγές του τουρκικού εθνικού συμβουλίου, οι Κούρδοι υπολογίζονται από 15 έως 25 % του συνολικού πληθυσμού της Τουρκίας. Τα κύρια σημεία εγκατάστασης των Κούρδων είναι νότια και νοτιοανατολικά, ωστόσο, ως αποτέλεσμα της επαναλαμβανόμενης καταστολής εκ μέρους των τουρκικών αρχών, οι Κούρδοι σήμερα έχουν διασπαρεί σε όλη τη χώρα. Σημαντικές ομάδες τους, μπορεί να συναντήσει κανείς στην Κωνσταντινούπολη, Χαϊμανέ – Ανκαρά, τις επαρχίες Σαμψούντας, Εσκισεχίρ, στην Προύσα και ιδιαίτερα στην κεντρική Μικρά Ασία. Παρά την έντονη εθνική ταυτότητά τους, μέρος των Κούρδων έχει εκτουρκιστεί.

Άραβες

Σύμφωνα με τα επίσημα τουρκικά στοιχεία οι Άραβες αποτελούν την τρίτη σε πληθυσμό από τις εθνοτικές ομάδες – μετά τα καραβάνια φορτηγών με πρόσφυγες από τη Συρία – που ζει στο έδαφος της Τουρκίας.Αυτοί είναι απόγονοι των Αράβων που ζούσαν στη Μικρά Ασία πριν ακόμη τη σύσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής οι Άραβες δεν είναι επίσημα αναγνωρισμένη εθνική μειονότητα. Με βάση τη θρησκεία – υπάρχουν μουσουλμάνοι-σουνίτες και Αλεβίτες καθώς και χριστιανοί – Έλληνες καθολικοί και Έλληνες ορθόδοξοι. Οι τελευταίοι διαμένουν στην επαρχία Ισκαντερούν.Οι Τούρκοι, οι Άραβες, που ασπάζονται το ισλάμ, ζουν κατά μήκος των νοτιοανατολικών συνόρων της Τουρκίας με τη Συρία και το Ιράκ στις επαρχίες της Άγκυρας, Μπιτλίς, Γκαζιαντέπ, Χατάϊ, Μαρντίν, Μους, Σιίρτ, Σιρνάκ, Σανλί Ούρφα, Μερσίνας και Αδάνων. Ο αριθμός Τουρκοαράβων αριθμεί περίπου 8 εκατομμύρια.

Τσιγγάνοι

Θεωρείται, ότι οι τσιγγάνοι αποτελούν την τέταρτη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στην Τουρκία. Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των Ρομά στη χώρα, ωστόσο, οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο αριθμός τους υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια. Οι Τσιγγάνοι είναι συμπαγής ομάδα και κατοικούν σε πολλές περιοχές στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης. Επικρατούν στην περιοχή Ορτάκιοϊ. Στην Ανατολική Θράκη και στη Σμύρνη υπάρχουν επίσης σημαντικές ομάδες τσιγγάνων. Συνολικά, οι Τσιγγάνοι που κατοικούν σε όλες τις περιοχές της Τουρκίας χωρίζονται σε πολλές εθνογραφικές ομάδες με βάση τη γλώσσα, τα έθιμα τα ήθη και τα θρησκευτικά χαρακτηριστικά τους. Για παράδειγμα, στην ανατολική Τουρκία μπορεί να συναντήσει κάποιος αρμενόφωνους Τσιγγάνους – Πόσσα, που μεταξύ τους επικοινωνούν στην αρμενική, αλλά και στη γλώσσα τους “Λομαβερέν”. Η κύρια μάζα αρμενόφωνων Τσιγγάνων – Πόσσα εξοντώθηκε κατά την περίοδο της γενοκτονίας των Αρμενίων στην Τουρκία 1915-1921. Ωστόσο, κάποιες ομάδες τους σώζονται στην περιοχή Αρτβίν ( ειδικά στις περιοχές Σαβσάτα και Χόπι), στο Αρνταχάν και στο Ερζερούμ (περιοχή Ολτού) καθώς επίσης στις επαρχίες Τσορούμ και  Κασταμονής.

Τσερκέζοι

Ιστορικά οι Τσερκέζοι είναι μία από τις σημαντικές ομάδες μεταναστών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι ερευνητές παρουσιάζουν διαφορετικά στοιχεία για την πραγματική αριθμητική δύναμη αυτής της εθνοτικής ομάδας στην Τουρκία. Πολλοί πιστεύουν ότι ο αριθμός των Τούρκων πολιτών με τσερκέζικες ρίζες είναι μέχρι και 5 εκατομμύρια. Τούρκοι επιστήμονες υποστήριξαν, ότι απόγονοι των Τσερκέζων μπορεί να θεωρούνται από 140.000 έως 2 εκατομμύρια πολίτες της Τουρκίας. Ωστόσο, μόνο οι Καμπαρντίνοι στη χώρα είναι σχεδόν 200.000, οι απόγονοι Ουμπίχων σχεδόν 300.000, ενώ σημαντικές ομάδες αποτελούν οι Αμπάτζοι, Σαπσούγκοι, καθώς και Μπτζεντούγκοι, Νατουχάεβ και άλλες ομάδες Αντίγκων που μπορεί να συναντήσει κάποιος σε πολλά μέρη της Τουρκίας. Αλλά ο βασικός κορμός των Τσερκέζων είναι τα παράλια της Τουρκίας στη Μαύρη θάλασσα, η κεντρική Μικρά Ασία και το δυτικό τμήμα της χώρας.

Γεωργιανοί και Λαζοί

Ο εξισλαμισμός των Λαζών ξεκίνησε περίπου το έτος 1700, και αργότερα σε αυτή τη διαδικασία εντάχθηκαν οι Γεωργιανοί της Ατζαρίας, Γκουρίας, Σαβσέτ – Ιμερχέβι και Μεσχετίας. Πολλοί από αυτούς στη διαδικασία εξισλαμισμό πλήρως εκτουρκίστηκαν, δημιουργώντας μια μια ενδιαφέρουσα για διερεύνηση εθνοτική ομάδα στην βορειοανατολική Τουρκία, ενώ μέρος αυτών των εξισλαμισθέντων Λαζών και Γεωργιανών μετακόμισαν στην Κωνσταντινούπολη. Οι Γεωργιανοί μουσουλμάνοι μαζικά άρχισαν να μεταναστεύσουν στο έδαφος της σύγχρονης Τουρκίας κατά την περίοδο των ρωσο-τουρκικών πολέμων, ιδιαίτερα την περίοδο 1788-1798. Εγκαταστάθηκαν σε πολλά μέρη της σύγχρονης Τουρκίας, ιδιαίτερα στη Σαμψούντα, τα Κοτύωρα, την Κερασούντα, την Τοκάτη, την Προύσα, την Αμάσεια, τη Σινώπη, το Κοτσάελι, το Σακαρέ, τη Γιάλοβα και το Μπαλίκεσιρ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τοπικών γεωργιανών οργανώσεων, ο αριθμός τους ήταν σε όλη την Τουρκία περίπου 3 εκατομμύρια. Ο πληθυσμός των Λαζών περίπου 1.5 εκατομμύριο. Στην Τουρκία υπάρχουν επίσης Γεωργιανοί-Ινγκιλόι από το Αζερμπαϊτζάν. Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι περισσότερες από αυτές τις εθνοτικές ομάδες στην Τουρκία θεωρούνται ως συντηρητικοί μουσουλμάνοι.

Εξισλαμισθέντες Αρμένιοι και Κρυπτοαρμένιοι

Να αναφέρουμε τον ακριβή αριθμό  των εξισλαμισθέντων Αρμενίων της Τουρκίας και των Κρυπτοαρμενίων, είναι σχεδόν αδύνατο, δεδομένου ότι αυτή η διαδικασία ήταν πάντοτε χρονοβόρα και είχε να κάνει με διάφορα στρώματα του πληθυσμού. Ο εξισλαμισμός του αρμενικού πληθυσμού εμφανίστηκε από την ημέρα της εμφάνισης των Σελτζούκων Τούρκων στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης . Ωστόσο, έντονα η διαδικασία του εξισλαμισμού ξεκίνησε κατά την περίοδο της γενοκτονίας των Αρμενίων την περίοδο 1915-21.  Εξισλαμισμό υπέστησαν οι Αρμένιοι, οι επιζώντες στα χρόνια της γενοκτονίας των Αρμενίων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε ορισμένες ορεινές περιοχές της ανατολικής Τουρκίας. Ήταν Αρμένιοι των περιοχών, Ντερσίμ, Μους, Μπατμάν και Ντιγιαρμπεκίρ. Οι περισσότεροι ανεξάρτητοι ερευνητές, πιστεύουν ότι τουλάχιστον 3 εκατομμύρια απογόνους των εξισλαμισθέντων και Κρυπτοαρμενίων, μπορούν να αναζητηθούν και να βρεθούν σε πολλές περιοχές της Τουρκίας. Ωστόσο, μεταξύ τους διαφέρουν ορισμένες ομάδες εξισλαμισθέντων Αρμενίων και Κρυπτοαρμενίων. Έτσι, μια από τις πιο σημαντικές εξισλαμισμένες ομάδες των Αρμενίων θεωρούνται οι Χεμσίλοι. Εξακολουθούν να κατοικούν μέχρι σήμερα στα βορειο-ανατολικά της Τουρκίας, καταλαμβάνοντας εδάφη από το Αρτβίν ίσαμε τη Ριζούντα. Άλλες ομάδες Χεμσίλων Αρμενίων ζουν στο Ερζερούμ, τη Σαμψούντα, τα Κοτύωρα, την Τραπεζούντα, την Κερασούντα. Πολλοί Χεμσίλοι,επίσης, μετακινήθηκαν στη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη. Μια άλλη ομάδα Αρμενίων αφομοιώθηκε από τους Κούρδους, ένα μέρος των οποίων έχασε τη γλώσσα και την εθνική του αυτογνωσία και πλήρως ενσωματώθηκε με τους Κούρδους και το άλλο μέρος, παρά την αφομοίωση, εξακολουθεί να διατηρεί την αρμενική του ταυτότητα. Είναι, ως επί το πλείστον, οι κάτοικοι της ιστορικής αρμενικής περιοχής της Σασούν, καθώς διαμένουν στην περιοχή της λίμνης Βαν και στη νότια Τουρκία, κατά μήκος των συνόρων με το Ιράκ και τη Συρία.

Πομάκοι

Οι Πομάκοι αποτελούν σλαβόφωνη μουσουλμανική ομάδα, που ζει στην Τουρκία. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονται από τη Βουλγαρία. Θεωρούνται ότι εξισλαμίστηκαν κατά την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ωστόσο, μια σειρά από ερευνητές προώθησαν την υπόθεση σχετικά με την αρμενική καταγωγή των Πομάκων, λαμβάνοντας υπόψη τους απογόνους των Αρμενίων Παβλικιανών, που ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής το 970 μετέφερε από τη Μικρά Ασία στη Θράκη με κέντρο τη Φιλιππούπολη για την προστασία των συνόρων, εγγυώντας την πλήρη θρησκευτική τους ελευθερία. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων αιώνων οι Πομάκοι έντονα μετανάστευσαν στη σύγχρονη Τουρκία. Αυτοί εγκαταστάθηκαν σε πολλά μέρη της χώρας, μέχρι και τις ακτές της Μαύρης θάλασσας. Αλλά η κύρια μάζα τους συγκεντρώθηκε στην ευρωπαϊκή πλευρά της Τουρκίας. Κατοικούν στις επαρχίες Αϊδινίου, Μπιλεντζίκ, Σαράντα Εκκλησιές Θράκης, Σαμψούντα, Τεκίρνταγ, Τσανάκαλε, Σμύρνη, Μανίσα, Προύσα, Εσκίσεχιρ, Κοτσάελι, Σακαρέ και στο Ικόνιο. Σύμφωνα με τις ίδιες τις ενώσεις των Πομάκων της Τουρκίας, πάνω από 1,5 εκατομμύριο πολίτες της Τουρκίας έχουν Πομάκικη προέλευση.

Εθνογραφικές ομάδες της Κασπίας (Νταγκεστάν) –

Άβαροι, Λεζγκίνοι, Λάκοι, Νταργκίνοι

Η μεταναστευτική διαδικασία των λαών του Νταγκεστάν την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ξεκίνησε τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Στην περιοχή της Μικράς Ασίας μετανάστευσαν όχι μόνο Τούρκοι του Νταγκεστάν, αλλά και γηγενείς λαοί. Μεταξύ των απογόνων του εποίκων από το Νταγκεστάν, ήταν οι Άβαροι ( κατοικούν στο Μπαλίκεσιρ, την Αττάλεια, τα Άδανα, το Καραμάν Μαράς, τη Σεβάστεια, τη Μους, τη Γιάλοβα και το Ερζερούμ), καθώς και πολλοί άλλοι λαοί του Νταγκεστάν, για παράδειγμα οι Λεζγκίνοι ( κατοικούν στο Αρνταγάν, την Προύσα και τη Σμύρνη), οι Λάκοι ( κατοικούν σε χωριά στο Καρς, στη Σμύρνη, τη Σεβάστεια και το Αρνταγάν) και οι Νταργκίνοι (ζουν στην Προύσα, το Καραμάν Μαράς, τη Σεβάστεια, την Τοκάτη και τη Γιάλοβα).

Εξισλαμισθέντες Ασσύριοι – Αραμαίοι

Αυτή η ομάδα δεν είναι αρκετά γνωστή. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, σε ορισμένες περιοχές της Τουρκίας ερευνήθηκαν ομάδες που δήλωσαν την αραμαϊκή-ασσυριακή προέλευσή τους και δημιούργησαν μια οργάνωση που προσπάθησε να εδραιώσει την πεποίθηση, ότι οι Ασσύριοι-Αραμαίοι δέχτηκαν βίαια το ισλάμ. Είναι γνωστό, ότι μέχρι την εξόντωση της πλειοψηφίας του πληθυσμού των Ασσυρίων-Αραμαίων στην Οθωμανική Τουρκία οι χριστιανικές ομάδες αυτές κατοικούσαν στο νότιο και ειδικότερα στο νοτιοανατολικό μέρος  της χώρας από το Χακκιαρί μέχρι το Μαρντίν. Μια μικρή ομάδα των Ασσυρίων κατοικεί στο Αντιγιαμάν. Σε αυτές τις περιοχές ζουν επίσης και Ασσύριοι-καθολικοί, που ονομάζονται “Χαλδαίοι”.

Αφρο – Τούρκοι

Μοναδική εθνοτική ομάδα, που ζει σε διάφορες επαρχίες της Τουρκίας. Αυτοί είναι απόγονοι μεταναστών από την Αφρική, που εμφανίστηκαν στο έδαφος της Μικράς Ασίας ως αποτέλεσμα, του δουλεμπορίου. Οι πρόγονοι των σημερινών Αφρο – Τούρκων προέρχονται από την Τανζανία, το Νίγηρα, τη Σαουδική Αραβία, τη Λιβύη, την Κένυα και το Σουδάν. Το 19ο αιώνα στη Σμύρνη υπήρχαν πολλά οικοδομικά τετράγωνα που διέμεναν Αφρο – Τούρκοι, όπως το Σαμπίρτασι, το Ντολάπκουγιου, το Ταμάσαλικ, το Ικιτσέ Σμελσοβίκ, το Μπαλίκουγιου κ.ά. Κάποια από αυτά σώζονται μέχρι σήμερα. Κάποιες ομάδες Αφρο – Τούρκων  μιλάνε στην Κρητική διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας. Περιοχές με μεγάλο ποσοστό επί του γενικού πληθυσμού Αφρο – Τούρκων, βρίσκονται στις περιοχές του Αιγαίου, ειδικότερα στις πόλεις Σμύρνη, Αϊδίνιο και Μούγλα.  Κάποιοι ζουν, επίσης και σε κάποια χωριά και δήμους των επαρχιών της Αττάλειας και των Αδάνων. Σύμφωνα με ανεξάρτητες πηγές, ο αριθμός των Αφρο – Τούρκων είναι περίπου 100 χιλιάδες.

Λεβαντίνοι

Οι Λεβαντίνοι έχουν νοτιοευρωπαϊκές, κυρίως ιταλικές και λιγότερο γαλλικές ρίζες και προέρχονται από εμπόρους και αποίκους, που εγκαταστάθηκαν στις ανατολικές ακτές της Μεσογείου σε διαφορετικές περιόδους, ξεκινώντας από την περίοδο των Σταυροφοριών. Το 19ο αι. σε αυτούς προστέθησαν αντιφρονούντες, τεχνίτες, μηχανικοί και επαγγελματίες της ναυπηγικής βιομηχανίας. Οι πρόγονοι των Λεβαντίνων,  κατά το μεγαλύτερο μέρος, μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία από τη Γένοβα και τη Βενετία, και σε μικρότερο βαθμό, από την Πίζα, τις ιταλικές αποικίες της Κριμαίας, την Αζοφική καθώς και από άλλες μεσογειακές χριστιανικών χώρες. Το 16ο αιώνα, ο σουλτάνος έδωσε στους Ιταλούς εμπόρους εμπορικά προνόμια, έτσι που στο μέλλον, ανήλθαν σε ανεπτυγμένη κοινωνική τάξη, η οποία ήλεγχε σχεδόν το σύνολο των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των ιταλικών πόλεων και της Ανατολής. Στα τέλη του 19ου αιώνα, σε αυτήν την ομάδα δόθηκε ο όρος “Λεβαντίνοι”. Αργότερα, σε αυτή την ομάδα περιέλαβαν τους Ολλανδούς και τους Γερμανούς. Μ’ αυτούς επίσης σχετίζεται η κοινότητα των Σεφαραδιτών Εβραίων από την ιταλική πόλη Λιβόρνο, οι οποίοι έφτασαν στην Τουρκία το 18ο αιώνα, και τελούσαν υπό την προστασία του γαλλικού προξενείου. Οι περισσότεροι Λεβαντίνοι έφυγαν από την Τουρκία ως αποτέλεσμα του πογκρόμ του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Σήμερα, Λεβαντίνοι ζουν στην Κωνσταντινούπολη ( περιοχή Γαλατά) και σε ορισμένα τετράγωνα της Σμύρνης.

Εβραίοι

Η έντονη δραστηριότητα της εβραϊκής κοινότητας της Τουρκίας ξεκίνησε στο μεσαίωνα, όταν πολλοί Ισπανοί και πορτογάλλοι Εβραίοι, εκδιώχθησαν από την Ισπανία και βρήκαν καταφύγιο στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Ζούσαν, κυρίως, στο δυτικό μέρος της Τουρκίας. Και παρόλο, που μεγάλο μέρος των Εβραίων της Τουρκίας έφυγε από την χώρα, σε ορισμένες πόλεις εξακολουθούσαν να λειτουργούν οι συναγωγές και οι κοινοτικές δομές. Είναι γνωστό, ότι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, γνωστοί ως “Ντενμέ”, αφομοιώθηκαν πλήρως με τον τοπικό πληθυσμό. Σήμερα Εβραίοι ζουν στην Άγκυρα, την Κωνσταντινούπολη, την Προύσα και την Αντάκεια.

Γιεζίντι

Οι Γιεζίντι σήμερα ζουν κυρίως στη νότια Τουρκία, όπου δίπλα-δίπλα τα χωριά τους συνορεύουν με τα χωριά των Αράβων, των Κούρδων και των Ασσυρίων. Οι περισσότεροι Γιεζίντι εξοντώθηκαν κατά την περίοδο της γενοκτονίας των Αρμενίων από το 1915-1921. Μικρές ομάδες Γιεζίντι σήμερα ζουν στο Μαρντίν, το Σίιρτε, τη Σανλιούρφα και το Ντιγιαρμπεκίρ.

17.02.2021

περισσότερα …..

https://www.academia.edu/47924649/Νεότερα_δεδομένα_σχετικά_με_την_εθνοτική_σύσταση_της_Τουρκίας
,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *