5 thoughts on “Η τελευταία μάχη στη Μικρά Ασία από τον Πλαστήρα στον Τσεσμέ

  1. Πρόσθετα στοιχεία για το 5/42 και τον Πλαστήρα δίνονται:
    Το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων Λαμίας και ο Νικόλαος Πλαστήρας
    (http://sotosalexopoulos.blogspot.gr/2010/05/542.html).
    Αν κάποιος έχει σε φωτογραφία το μνημείο των Τούρκων πεσόντων στο Uzunkoyu (Ζάγκουϊ), ας το δημοσιεύσει.
    Επίσης αν υπάρχει κάποια άλλη πηγή, εκτός του Καψή, για τη μάχη, χρήσιμο είναι να παρατεθεί για την καλύτερη τεκμηρίωση του γεγονότος.

  2. Θα προσπαθήσω να βρω περρισότερα στοιχεία και να τα προσθέσω στην ανάρτηση αυτή!
    Οφείλω όμως να καταθέσω και την μαρτυρία που μου έχει μεταφερθεί από τον πατέρα μου Νικόλαο (γεννηθέντα το 1912 στο Ρεΐσδερε), ο οποίος σε ηλικία τότε 10 ετών στη σφαγή των Ρεϊστεριανών, είδε τους τσέτες του “Μπεχλιβάνη”, όπως έλεγε, να αποκεφαλίζουν τον πατέρα του και παππού μου…

  3. Σεβόμενη όλους τους αείμνηστους παππούδες και τις γιαγιάδες που μας μετέφεραν με τις μαρτυρίες τους στοιχεία για αυτήν την χρονική περίοδο, καθώς και τον αγαπητό κύριο Γιάννη Καψή, θα πω ότι αν το ενδιαφέρον μας δεν είναι η συγκίνηση αλλά η γνώση θα πρέπει να στραφούμε σε έγκυρες ιστορικές πηγές και όχι σε προφορικές μαρτυρίες.
    Μία έγκυρη πηγή είναι η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού του Γ.Ε.Σ. και η άλλη του ερευνητή και δημοσιογράφου Φάνη Κλεάνθη στο βιβλίο ”Αλάτσατα η χαμένη πατρίδα μου” κεφ. Η ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ.
    Ο οικισμός που αναφέρεται στο άρθρο είναι ο Χριστός (όχι Σταυρός) και στα τούρκικα είναι Uzunkuyu (βαθύ πηγάδι) Παραφθορά της τούρκικης αυτής ονονμασία είναι το Ζίγκουι. Το πολεμικό συμβάν του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων στην αναφερθείσα περιοχή αναφέρεται ως κάλυψη της υποχώρησης των ελληνικών δυνάμεων, με εγκατάσταση προφυλακών επί του υψώματος Κοζ Αγάτς και αμυντικώς περί το Ακτσέ Καγιά την 28/9/22 και την επομένη 29/9/22 επί της αμυντικής γραμμής Λεστέρν Νταγ καλύπτον την επιβίβαση 20 συνταγμάτων πεζικού, 2 ευζώνων και 4 ιππικού τα οποία παρενοχλούνται από την 1η μεραρχία Ιππικού των Τούρκων που τους έχουν πάρει το κατόπι από το Σαλιχλή. Την 2/9/22 μέσω της πόλης των Αλατσάτων κατευθύνονται προς Τσεσμέ, επιβιβάζονται και μεταφέρονται στη Χίο.
    Συγχρόνω θωρηκτά και αντιτορπιλικά συνέβαλαν στην ανάσχεση του τουρκικού ιππικού με κανόνια από Νότο (όρμος Αγριλιάς) και από δυσμάς (λιμάνι Λιτζιών).

  4. Πράγματι πολύ ενδιαφέρουσες όλες αυτές οι πληροφορίες….
    Πρόσφατα από τη ΔΙΣ άντλησα το εξής ντοκουμέντο:
    “….ιθ. 28 Αυγούστου-2 Σεπτεμβρίου 1922: Από πρωΐας της 28ης Αυγούστου το 5/42 ΣΕ ως κυρία Μονάς της ΧΙΙΙ Μεραρχίας και οπισθοφυλακή των υποχωρουσών Ελληνικών δυνάμεων προς τας Μικρασιατικάς ακτάς, εκινήθη διαδοχικώς εις βρύουλα, Γκιούλ Μπακσέ(29/8), Γκούνελι, Λεστρέν Ντάγ όπου έφθασε περί την μεσημβρίαν της 29/8. Εκεί παρέμεινε μέχρι του μεσονυκτίου της 31/8 ότε εκινήθη προς Αλάτσατα.
    Την 1ην Σεπτεμβρίου το Σύνταγμα κατείχε την στενωπόν δυτικώς Ζεϊντιλί καλύπτον την επιβίβασιν του Ελλην. Στρατού.
    Τέλος την 1100 Ω της 2ας Σεπτεμβρίου το Σύνταγμα εκινήθη προς Τσεσμέν όπου επεβιβάσθη πλοίων αυθημερόν διά Χίον….” ΠΗΓΗ:http://sotosalexopoulos.blogspot.gr/2012/10/542.html.

  5. Μαρτυρία για τη μάχη και τη μετέπειτα απόπειρα εκφοβισμού του Πλαστήρα από το ελληνικό επιτελείο:
    ….Βαδίσαμε λοιπόν. Πιο πέρα από το χωριό βγάλαμε πλαγιοφυλακές να προφυλαχτούμε από τα άτακτα στίφη που ερχότανε σουρτά κατά χιλιάδες. Πίσω τους ερχόντανε ο Πλαστήρας, συντεταγμένος. Ανταμώσαμε μαζί όλοι και βαδίσαμε προς τα Αλάτσατα. Φθάνοντας λοιπόν σε ένα στρατηγικό μέρος που είτανε μια κοιλάδα, λέγει ο αείμνηστος και θαραλέος Συνταγματάρχης Πλαστήρας:
    -Παιδιά! Εδώ πρέπει να τους δώσουμε το τελευταίο μάθημα για να μας θυμούνται!
    Ήρθαν λοιπόν τμήματα και κατέλαβαν τις πιο στρατηγικές θέσεις. Τα πολυβόλα εφοδιασμένα με πολλά κιβώτια πυρομαχικών. Τους άφησαν λοιπόν και μπήκανε μέσα στην κοιλάδα. Μόλις φθάσανε σε απόσταση βολής άρχισαν οι ομοβροντίες. Και βούϊζε ο τόπος από τους κρότους. Όσοι ήτανε εμπροσθοφυλακή δεν γλύτωσε κανένας!
    Έτσι τους εκδηκήθηκε για τελευταία φορά ο μαύρος καβαλάρης που τον είχαν ονομάσει. Αυτό θα πεί ανδρία και αυτοθυσία από Έλληνα αξιωματικό σαν τον Πλαστήρα, που κατόρθωσε και έφερε όλο το Σύνταγμά του μέχρι και τον Τσεσμέ……
    Προχωρήσαμε λοιπόν με τον Πλαστήρα μαζεύοντας όλα τα υπολοίματα των ατάκτων. Φθάσαμε στα Αλάτσατα όπου είχανε έρθει πολλά πλοία και μαούνες. Μεταφέρανε το στρατό στα απέναντι νησιά Χίο και Μυτηλήνη. Πριν επιβιβαστούμε εμείς οι μάχιμοι, σκοτώσαμε όλα τα άλογα, κάψαμε και τα αυτοκίνητα να μην περιέλθουν στον εχθρό.
    Μπήκαμε τελευταίοι στο πλοίο. Ο Πλαστήρας σε άλλο και εμείς σε άλλο. Διατάσσουν λοιπόν τον Πλαστήρα να πάη για Μυτηλήνη. Αυτός δεν άκουγε και τράβαγε για Χίο. Τον διατάσσει με τον ασύρματο το Στρατηγείο:
    -Τράβα για Μυτηλήνη αλλιώς θα σε βυθίσουμε!
    Και λέγει:
    -Δεν με σκότωσαν οι Τούρκοι, σκοτώστε με εσείς!
    Και του ρίχνουν δύο οβίδες προς εκφοβισμόν αλλά εν τέλει πήγε στην Χίο που ήθελε. Εκεί έκανε την επανάσταση…..
    Από: http://sotosalexopoulos.blogspot.gr/2013/04/blog-post_9.html

Απάντηση