Πυρρίχιος ή Σέρα

0
635

 

Πάντα αναρωτιόμουν βλέποντας χορευτές σε ευθεία-πλέον-παράταξη να χορεύουν τον Πυρρίχιο ή Σέρα, αν το θέαμα αυτό προκαλεί συγκίνηση σε όλους ή λόγω καταγωγής ριγώ εγώ.

Ο Πυρρίχιος είναι ένας πολεμικός χορός που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα, αλλά μάλλον αυτό είναι πολύ μακρινό για να μου προκαλεί ανατριχίλα. Μάλλον αυτό που μου την προκαλεί, είναι οι ιστορίες των γιαγιάδων και των παππούδων μου, που αναφέρονταν στον ξεριζωμό από την πατρίδα-όπως επέμεναν να τη λένε- πάντα με βουρκωμένα μάτια.

Το δε χορό, τον ονόμαζαν Σέρα εκεί-στην πατρίδα. Το όνομα προέρχεται από τον ποταμό Σέρα της Τραπεζούντας, ο οποίος ρέοντας από τους πρόποδες των βουνών

Πιλάβνταγι, Μπουγιούκομπα και Σολτόι, διένυε διαδρομή 25 χιλιομέτρων, για να αφήσει τα νερά του στην ομώνυμη λίμνη. Οι Έλληνες κάτοικοι λοιπόν εκείνης της περιοχής φημίζονταν για τον τρομαχτό αυτό χορό τους.

Παλιότερα η Σέρα χορευόταν κυκλικά, ενώ σήμερα συνηθίζεται να χορεύεται με τους χορευτές σε ευθεία παράταξη. Πρόκειται για αναπαράσταση μάχης. Οι χορευτές μιμούνται τις κινήσεις πολεμιστών σε κατάσταση επίθεσης και άμυνας. Στην αρχή η κίνηση του χορού είναι αργή, ενώ στη συνέχεια ο ρυθμός ανεβαίνει. Πρόκειται για ένα χορό που απαιτεί ιδιαίτερη ενέργεια, χωρίς οι χορευτές να δείχνουν ότι κοπιάζουν γι’ αυτό. Χορεύεται από άντρες, των οποίων το σώμα σείεται όπως σείεται ο πολεμιστής την ώρα της μάχης. Οι κινήσεις των άκρων είναι ρυθμικές και ζωηρές και εκτελούνται με μεγάλη ταχύτητα. Το σώμα πρέπει να είναι ευθυτενές και όρθιο, αλλά και να λυγίζεται με τέτοιο ελιγμό, ώστε ο θεατής να νομίζει ότι οι χορευτές ετοιμάζονται να καθίσουν στη γη. Καθ΄ όλη τη διάρκεια του χορού, οι χορευτές κρατάνε το κεφάλι τους ψηλά. Χαρακτηριστικοί είναι επίσης οι έντονοι χτύποι των ποδιών, καθώς και οι συσπάσεις των μυών του σώματος.

Ο χορός Σέρα στον Ελλαδικό χώρο απέκτησε και ένα δεύτερο όνομα. Βαφτίστηκε Πυρρίχιος, καθώς υποστηρίζεται ότι είναι ο κοντινότερος προς τον αρχαίο Ελληνικό χορό Πυρρίχιο.

Ο Πυρρίχιος στην αρχαιότητα ήταν πανελλήνιος χορός, από εκείνους που οι Έλληνες χόρευαν στις μεγάλες γιορτές, στα Μικρά και Μεγάλα Παναθήναια. Μάλιστα η οργάνωσή του ήταν ένα από τα μελήματα της χορηγίας.

Οι Σπαρτιάτες τον θεωρούσαν ένα είδος πολεμικής προπόνησης και τον μάθαιναν από μικρά παιδιά. Οι δε Μακεδόνες τον ανήγαγαν σε χορό των δυνατών και τον αγάπησαν τόσο, ώστε ονομάστηκαν πυρριχιστές.

Για τη γέννησή του υπάρχουν διάφορες εκδοχές.

Κάποιοι συνδέουν τον Πυρρίχιο με το χορό των πάνοπλων Κουρητών στο Ιδαίο Άντρο, οι οποίοι χορεύοντας έκαναν θόρυβο με τα δόρατα και τις πανοπλίες τους, ώστε να σκεπάσουν το κλάμα του Δία-όταν εκείνος ήταν βρέφος-για να τον σώσουν από τον παιδοκτόνο Κρόνο.

Κατά τον Ευριπίδη και άλλους συγγραφείς, επινοήθηκε από το γιο του Αχιλλέα, Πύρρο, που ταυτίζεται με το Νεοπτόλεμο. Θέλουν τον Πύρρο να χόρεψε τον Πυρρίχιο, αφού νίκησε τον Ευρύπυλο, έναν σύμμαχο των Τρώων.

Μία άλλη εκδοχή τον αποδίδει στο χορό του ίδιου του Αχιλλέα, δίπλα από τη νεκρική πυρά, λίγο πριν ρίξει σε αυτήν το σώμα του νεκρού Πατρόκλου.

Επίσης η γέννησή του αποδίδεται και στη θεά Αθηνά, η οποία των χόρεψε μία φορά αμέσως μετά την γέννησή της, μόλις βγήκε από το κεφάλι του Δία και μία δεύτερη φορά, μετά τη νίκη της εναντίον των Τιτάνων.

Όποια κι αν είναι η καταγωγή του, όποιο κι αν είναι το κανονικό του όνομα, ο χορός αυτός αναδίδει μία περηφάνια. Την περηφάνια που κουβάλησαν μαζί τους στις βάρκες, εκείνοι οι Έλληνες. Οι Έλληνες του Πόντου, προς όποια κατεύθυνση και αν κινήθηκαν.

Αυτός ο χορός αναδίδει ένα μυστήριο και μπορεί ακόμη και σήμερα να γεμίζει δάκρυα τα μάτια της υπέργηρης γιαγιάς μου, καθώς εκείνη κάθεται κάτω από την εικόνα της Παναγίας – που η δική της μάνα, με πολύ κόπο, κατάφερε να περάσει απέναντι. Τότε που στα πλοία στοιβάζονταν ανθρώπινες ψυχές αφήνοντας πίσω τη ζωή τους.

Λένα Δεληγιορίδου

 

Σχόλια από Facebook

Σχόλια

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here