Ο Ερντογάν, η Αγιά Σοφιά και ο αρχιτέκτονας Σινάν

0
531

agiasofia1

Τον τελευταίο καιρό ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ερντογάν, έγινε ο καρπαζοεισπράκτορας στη διεθνή πολιτική σκηνή. Κυρίως μετά την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού αεροπλάνο από την τουρκική αεροπορία, οι «φίλοι» του όσο πάνε και λιγοστεύουν.

Με τον Πούτιν είναι στα μαχαίρια και αυτό η Τουρκία το πληρώνει με το εμπάργκο των Ρώσων στον τουρισμό με προορισμό τη χώρα του σουλτάνου, αλλά και σε άλλους τομείς. Οι Αμερικάνοι, άπιστοι και αυτοί, γιατί υποστηρίζουν τους Κούρδους στον πόλεμο της Συρίας με φόβο να τους ιδρύσουν και ανεξάρτητο κράτος. Η Μέρκελ, κατά τον κ. Ερντογάν, θα πρέπει να «φορέσει φουστάνια» γιατί του φέρθηκε πολύ ύπουλα στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Οθωμανούς το 1915, από το γερμανικό κοινοβούλιο.

Οι Γερμανοί βουλευτές της Bundestag με τούρκικες ρίζες (11 τον αριθμό, επτά γυναίκες και τέσσερις άνδρες, σε όλα τα κόμματα) είναι φερέφωνα των Κούρδων τρομοκρατών και τους απειλεί να πληρώσουν τη στάση τους απέναντι στην πατρίδα που πρόδωσαν με τη ζωή τους…

Εδώ μπορούμε να προσθέσουμε ακόμη τις δυο αρνήσεις της οικογένειας του θρυλικού πια μποξέρ Μωχαμέτ Αλί, που ο Ερντογάν ζήτησε να εκφωνήσει επικήδειο λόγο, αλλά οι οικείοι του Αλί δεν το δέχτηκαν, όπως δεν δέχτηκαν να καταθέσει στη σορό του μαύρο πανί με γραμμένα εδάφια του κορανίου…

Οι καρπαζιές δε σταματάνε όμως, εδώ. Τις τελευταίες μέρες ο Κάμερον έκανε την προφητεία, ότι η Τουρκία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το…3.000!

Αυτά εν συντομία. Είναι και άλλα όμως, που εκνευρίζουν τον κ. Ρετζέπ και υπάρχει ο φόβος να πέσει η δημοτικότητά του στους…θαυμαστές του και οι βομβιστικές επιθέσεις στην Τουρκία δε λένε να σταματήσουν. Και η αντίδραση; Παλιά μας τέχνη κόσκινο. Η Αγιά Σοφιά είναι μια λύση τώρα στον μήνα του ραμαζανιού, για να μην πέσει ο πήχης. Τζαμί, λοιπόν η Αγιά Σοφιά και η εσωτερική κατανάλωση πάει μια χαρά… Ο διεθνώς απομονωμένος ηγέτης, χαίρει άκρας εκτίμησης στην πατρίδα του.

Μάλιστα! Η Αγιά Σοφιά τζαμί. Τις δε φωνές και επικρίσεις που ακούγονται από την Ελλάδα και από την UNESCO, ο Ταγίπ τις γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του, χειροτερεύοντας τη θέση του ακόμη περισσότερο.

Με την ευκαιρία (δυστυχώς), ο γράφων θα ήθελε να εκφράσει μια σκέψη, που και στην ακραία περίπτωση, αν γίνει η Αγιά Σοφιά τζαμί:

Η Αγιά Σοφιά είναι χτισμένη από ελληνικά μυαλά και από ελληνικά χέρια. Δεν αλλάζει η ιστορία της, όπως δεν άλλαξε και η ιστορία της Ακρόπολης. Κατακτητές ήρθαν και έφυγαν. Πάμπολλα κειμήλια κλάπηκαν. Ένα όμως είναι σίγουρο. Όλα αυτά είναι δημιουργήματα Ελλήνων. Αυτό δεν αλλάζει με τίποτα.

 

Ο αρχιτέκτονας Σινάν (Mimar Sinan)

Και για να μη σας κουράζω, ας αναφέρω με λίγα λόγια τον μεγάλο «Τούρκο» αρχιτέκτονα Σινάν, για να δούμε με ποια μυαλά δημιουργήθηκαν πάρα πολλά έργα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τον 16ο αιώνα.

Ο Σινάν γεννήθηκε στους Αγίους Αναργύρους (Agirnas) της Καππαδοκίας στις 29 Μαΐου 1489 από χριστιανούς γονείς, που ήταν ή Έλληνες ή Αρμένιοι (αυτό αναφέρεται τόσο στην ελληνική Βικιπαίδεια, όσο στη γερμανική, αλλά και στην τουρκική).Το όνομά του ήταν Ιωσήφ, το οποίο οι Τούρκοι μετέτρεψαν σε Γιουσούφ. Ο πατέρας του ήταν λιθοξόος και ξυλουργός και από αυτόν πήρε την κλίση προς αυτή την τέχνη και την ανέπτυξε αργότερα σε τέλεια αρχιτεκτονική. Επιστρατεύθηκε ως γενίτσαρος στην Κωνσταντινούπολη και εκεί «τούρκεψε» για τα καλά. Διακρίθηκε γρήγορα στις πολεμικές τέχνες και πήρε μέρος σε πολλές μάχες, αλλά η κορωνίδα του ήταν η αρχιτεκτονική. Κατασκεύασε γέφυρες για τον στρατό, φρούρια, άλλα στρατιωτικά έργα, χαμάμια και τζαμιά. Το Μπλε Τζαμί στην Πόλη και το τζαμί της Αδριανουπόλεως είναι έργα δικά του. Πέθανε το 1588 σε ηλικία 99 ετών.

«Τα κτίσματα που σχεδίασε και επέβλεψε κατασκευαστικά ο Σινάν τα επόμενα 45 χρόνια είναι εντυπωσιακά. Στα 334 έργα που του αποδίδονται, περιλαμβάνονται 81 δημόσια τεμένη για την προσευχή της Παρασκευής, 50 μικρότερα τεμένη, 55 σχολεία, 34 ανάκτορα, 33 δημόσια λουτρά, 19 μαυσωλεία, 16 πτωχοκομεία, 7 ιεροδιδασκαλεία, 12 πανδοχεία, νοσοκομεία, γέφυρες, κρήνες, σιντριβάνια, υδραγωγεία, υδραυλικά συστήματα, και άλλα.  Όσα απ’ αυτά σώζονται, διακρίνονται για το υψηλό επίπεδο σχεδιασμού τους, την άψογη εκτέλεσή τους, και την πλούσια διακόσμηση με πλακίδια στους τοίχους τους. Στο σύνολο του έργου του, τού αποδίδονται πάνω από εκατό σχέδια κτηρίων, από τα οποία ελάχιστα είχε δει, καθώς φέρεται ότι αγνοούσε οικοδομήματα ελάσσονος σημασίας Ο Σινάν έλεγε ότι το Τέμενος του Σεχζαντέ ήταν έργο του ως μαθητευόμενου, το Τέμενος του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς(Σουλεϊμανιέ Τζαμί) στην Κωνσταντινούπολη ήταν έργο του ως εργάτη ενώ το Τέμενος Σελιμιγιέ στην Αδριανούπολη έργο του ως μάστορα.  Σύμφωνα με την αυτοβιογραφία του Tezkiretü’l Bünyan, ως αριστούργημά του θεωρούσε το Τέμενος Σελιμιγιέ στην Αδριανούπολη, που κτίστηκε μεταξύ 1569 και 1575 και αποτελούσε πρόκληση για τον Σινάν, καθώς οι χριστιανοί αρχιτέκτονες θεωρούσαν πως δεν μπορεί να κτιστεί θόλος μεγαλύτερος από εκείνον της χιλιετούς Αγίας Σοφίας. Όταν το έργο τελείωσε, ο Σινάν, σε ηλικία 80 περίπου ετών, ισχυρίστηκε πως ήταν ο μεγαλύτερος θόλος στον κόσμο. Μετρημένος από το έδαφος ο θόλος είναι κοντύτερος από εκείνον της Αγίας Σοφίας. Μετρημένος από τη βάση του ωστόσο είναι υψηλότερος και κατά μισό περίπου μέτρο μεγαλύτερος σε διάμετρο.

Εντούτοις, ως κορυφαία δημιουργία και το ωραιότερο έργο του Σινάν θεωρείται από πολλούς μελετητές το Τέμενος του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς στην Κωνσταντινούπολη (1550 -1557), που είναι βασισμένο στο σχέδιο της Αγίας Σοφίας και είναι το μεγαλύτερο τέμενος που κτίστηκε ποτέ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Πέραν του αριστουργήματός του, άλλα σημαντικά έργα του είναι το Τέμενος Σεχσαντέ, το Αζαπκαπί Σοκουλλού, το Σύμπλεγμα Κιλίτς Αλή Πασά (που χτίστηκε προς τιμήν του Μέγα Ναυάρχου του οθωμανικού στόλου Κιλίτζ Αλή Πασά), το Τέμενος Σοκολού Μεχμέτ Πασά και το Τέμενος Κουρσούμ, ή Τέμενος Οσμάν Σαχ, στα Τρίκαλα» (σ.σ.Πηγή ελληνική Βικιπαίδεια).

Να, λοιπόν, που έχουν και οι Τούρκοι έργα να καμαρώνουν. Αλλά, έργα, που και αυτά δεν είναι χτισμένα με δικά τους μυαλά και ούτε βέβαια έχουν την ακτινοβολία του Παρθενώνα και της Αγιά Σοφιάς. Επίσης τα πέντε από τα επτά θαύματα της αρχαιότητας ήταν δημιουργήματα Ελλήνων (Χρυσελεφάντινο άγαλμα του Ολυμπίου Διός, Ναός της θεάς Αρτέμιδος, Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού, Κολοσσός της Ρόδου και Φάρος της Αλεξάνδρειας). Και αυτά τα αριστουργήματα δεν έχασαν την ακτινοβολία τους, παρά το γεγονός ότι τα εξαφάνισε, άλλα η μανία των ανθρώπων και άλλα ο χρόνος και η φύση. Τώρα, εάν ο κύριος Ερντογάν μπορεί να μας δείξει κάποιο έργο φτιαγμένο από τούρκικα μυαλά με τέτοια εμβέλεια, ας το κάνει. Αυτό όμως, είναι το λιγότερο. Δεν θα ήταν δυνατόν σε αυτό τον κόσμο, όλοι οι λαοί να είχαν τα ίδια μνημεία και κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει κανέναν, γιατί οι πρόγονοί του δεν του άφησαν τέτοια κληρονομιά. Αλλά με το να χάνει τον έλεγχο των νεύρων του, γιατί κάποια κοινοβούλια αναγνωρίζουν ιστορικές αλήθειες και να βάζει έναν μουεζίνη να διαβάζει το κοράνι στην Αγιά Σοφιά, φυσικά απομονώνεται και γελοιοποιείται περισσότερο στη διεθνή πολιτική σκηνή και γνώμη. Αυτό βέβαια το γνωρίζει πολύ καλά ο νεοστεφθής σουλτάνος . Εάν, όμως αξίζει το «ρεζίλι» στο εξωτερικό για την εσωτερική κατανάλωση, το ξέρει μόνο ο ίδιος.

Βασίλης Μυλωνάς

Σχόλια από Facebook

Σχόλια

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here