By 25 Νοεμβρίου 2009 0 Comments

Με επιτυχία η παρουσίαση του Ημερολογίου της Μικρασιατικής Εστίας Ν.Πέλλας

Πνευματικό Κέντρο Γιαννιτσών

Πνευματικό Κέντρο Γιαννιτσών

Στην κατάμεστη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου  Γιαννιτσών πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 22/11/09 η παρουσίαση του Νέου Ημερολογίου της Μικρασιατικής Εστίας Ν.Πέλλας με τίτλο «Κωνσταντινούπολη, η Βασιλίς των Πόλεων».

Την παρουσίαση του Ημερολογίου συνόδεψαν με τις ενδιαφέρουσες εισγήσεις τους οι  κ.  Ιντζεσίλογλου Νικόλαος καθηγητής στο Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης, ο κ Παπαδόπουλος Δημήτριος Οικονομολόγος, Διευθύνων Σύμβουλος της OXYGEN CAPITAL Α.Ε.Π.Ε.Υ. και ο κ. Τζανής Γιάννης, Φιλόλογος- συγγραφέας, Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσ/νίκης, Αντιπρόεδρος του «Φιλόλογου» και μέλος της Ελληνικής ιστορικής Εταιρείας.

xorodia-pellas

Χορωδία Μικρασιατικής Εστίας Ν. Πέλλας

Την πετυχημένη εκδήλωση έκλεισε η Χορωδία του Συλλόγου υπό τη διεύθυνση του κ. Καλιωτάκη Στέφανου.

από αριστερά ο κ Ιντζεσίλογλου Νικόλαος, ο κ Παπαδόπουλος Δημήτριος και ο κ. Τζανής Γιάννης

από αριστερά ο κ Ιντζεσίλογλου Νικόλαος, ο κ Παπαδόπουλος Δημήτριος και ο κ. Τζανής Γιάννης

Η εισήγηση του κ. Γιάννη Τζανή:

Παρουσίαση του βιβλίου «Κωνσταντινούπολη, Βασιλίς των πόλεων» ημερολόγιο 2010 που εξέδωσε η Η Μικρασιατική Εστία Ν. Πέλλας με επιμέλεια της Ελένης Μαυροκεφαλίδου, την Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2009, στα Γιαννιτσά.

Κύριες και Κύριοι

Πριν προχωρήσω στην εισήγηση μου θέλω αρχικά να ευχαριστήσω το Διοικητικό Συμβούλιο της Μικρασιατικής Εστίας Νομού Πέλλας και ιδιαίτερα την πρόεδρο του, αγαπητή συνάδελφο, φιλόλογο κ. Μαυροκεφαλίδου Ελένη, που εμπιστεύτηκαν την κρίση μου για την παρουσίαση αυτού του υπέροχου βιβλίου. Μου έδωσαν την ευκαιρία για ένα ταξίδι επιστροφής, ένα ζεστό πλησίασμα σε οικείες εικόνες και αναμνήσεις, ως Μικρασιάτη, που τη μνήμη και τη φαντασία μου την κέντησαν βελονιά τη βελονιά οι αφηγήσεις της αξέχαστης γιαγιάς μου Σταμάτας και ως βυζαντινολόγο, που περπάτησα σπιθαμή σπιθαμή τον ιστορικό χώρο της βυζαντινής αίγλης με τους χάρτες που σχεδίασα, τις μελέτες και τα μαθήματα. Θέλω ακόμη να συγχαρώ από καρδιάς το σωματείο και τους υπευθύνους του για την εκδοτική τους δραστηριότητα, σπάνια σε ποσότητα και ποιότητα. Χαίρομαι αφάνταστα, όταν συναντώ φορείς που δεν αναλώνουν τη δραστηριότητα τους μόνο σε διαχειριστικές ενέργειες, σε κοινωνικές και επετειακές εκδηλώσεις, σε χορούς, εκδρομές και κάποιες διαλέξεις, χρήσιμες πράγματι δραστηριότητες όλες, αλλά παράλληλα προχωρούν και σε προσφορές που μένουν, που δημιουργούν ιστορία, όπως αυτοί οι έξι θαυμάσιοι τόμοι τους οποίους εξέδωσαν, ποιος ξέρει με πόσες δυσκολίες οικονομικής χρηματοδότησης, οι οποίοι θα στολίζουν βιβλιοθήκες, δημόσιες και ιδιωτικές, και θα ταξιδεύουν χιλιάδες ματιά στις παλιές αλησμόνητες και στις τωρινές αγαπημένες πατρίδες. Έξι εκδόσεις που αξίζει να τις αναφέρουμε όλες στη μικρή μας εισήγηση κι ας τις γνωρίζετε.

Πρόκειται 1) για το βιβλίο «Ο ξεριζωμός με τα μάτια του Μικρασιάτη δημιουργού» 2005, 2) για το πολυσέλιδο ιστορικό φωτογραφικό λεύκωμα «Γιαννιτσά» 2007, 3) το ημερολόγιο «Καππαδοκία, Γη των Αγίων» 2007, 4) το ημερολόγιο «Χαιρέτα μου τη γη όπου μας γέννησε» 2008, 5) το ημερολόγιο «Σμύρνη αρχόντισσα της Ιωνίας» 2009 και 6) το ημερολόγιο «Κωνσταντινούπολη Βασιλίς των πόλεων» 2010 που παρουσιάζουμε σήμερα.

Είναι έξι πράγματι πολυτελείς τόμοι, με την έννοια βέβαια της ομορφιάς και της αρχοντιάς και όχι της υπερβολής και της κούφιας προβολής. Εκδόσεις με αισθητική ισορροπία και πληρότητα, με θαυμάσια κείμενα και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Ψυχή όλης αυτής της δραστηριότητας είναι η πρόεδρος της Εστίας Ελένη Μαυροκεφαλίδου, που είχε την επιμέλεια και την ευθύνη της επιλογής και συγγραφής των κειμένων, μία δραστήρια φιλόλογος, με πολλές ευαισθησίες, πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις, καλλιτεχνική και αισθητική καλλιέργεια, άρτια επιστημονική κατάρτιση, ερευνητική ικανότητα και το χάρισμα του λόγου, τη δυνατότητα να δημιουργεί κείμενα που πραγματικά σε αγγίζουν.

Την κ. Μαυροκεφαλίδου τη γνώρισα πέρυσι, τέτοιον καιρό περίπου, που συμμετείχα στην παρουσίαση του ανθολογίου πεζογραφίας «Πελλογραφήματα» το οποίο εξέδωσε ο Σύλλογος Φίλων του Βιβλίου Νομού Πέλλας. Μου έστειλε κάποια βιβλία και με την ευκαιρία αυτή σήμερα την ευχαριστώ και δημόσια και διατηρήσαμε μια τηλεφωνική επικοινωνία.

Όταν μου έστειλε το ημερολόγιο για την Κωνσταντινούπολη με μια επιστολή της Μικρασιατικής Εστίας για τη συμμετοχή μου στην σημερινή παρουσίαση του συγκινήθηκα από την ποιότητα των δραστηριοτήτων. Ο Σύλλογος έχει μια συγγένεια με το δικό μας φορέα στη Θεσσαλονίκη, τον Σύλλογο Αποφοίτων Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. «Ο Φιλόλογος», που έχει πολλές δραστηριότητες και αρκετές εκδόσεις εκτός από το ομώνυμο περιοδικό και στον οποίο είμαι Αντιπρόεδρος. Το θεώρησα ως μια ευκαιρία συνεργασίας των δύο φορέων και παρά τον μεγάλο φόρτο μου δέχτηκα την πρόσκληση. Ας θεωρηθεί η σημερινή μου παρουσία εδώ ως συνεργασία του «Φιλολόγου» με τη «Μικρασιατική Εστία Ν. Πέλλας».

Με την Πέλλα συνδέομαι επιστημονικά με την έρευνα και το βιβλίο που εξέδωσα για τον Ποσείδιππο τον Πελλαίο, έναν από τους σημαντικότερους επιγραμματοποιούς (ποιητές) της αλεξανδρινής περιόδου, ο οποίος έζησε κατά τον 4° και 3° π.Χ. αιώνα και μας σώζονται κάποια επιγράμματα του, με το άρθρο μου για τον αρχαίο Εδεσσαίο ποιητή Σάμο, με την πρώτη μου φοιτητική εργασία στον καθηγητή Απόστολο Βακαλόπουλο για τους «Θρύλλους σχετικά με τον Εβρενός μπέη και την κατάληψη των Γιαννιτσών από τους Τουρκουξ\ καθώς επίσης και με τα δύο βιβλία μου για τα επιγράμματα Μακεδονίας Θράκης. Τώρα προστίθεται η συνεργασία μου με την «Μικρασιατική Εστία Ν. Πέλλας» που με συγκινεί, ως Μικρασιάτη, περισσότερο από όλα. Ας μου επιτραπεί να αφιερώσω τη μικρή μου αυτή εισήγηση στην εννενηντάχρονη Μικρασιάτισσα μητέρα μου Παναγιώτα, από τη Μαγνησία της Σμύρνης, που περνάει τώρα μια δύσκολη περίοδο.

Καιρός να περάσουμε στο Ημερολόγιο 2010 «Κωνσταντινούπολη Βασιλίς των πόλεων», το οποίο παρουσιάζουμε σήμερα. Θα εξετάσουμε ξεχωριστά τα γενικά και εκδοτικά του χαρακτηριστικά, το φωτογραφικό του υλικό και τα κείμενα του.

Α. Γενικά και εκδοτικά Χαρακτηριστικά:

Πρώτα πρώτα θέλω να συγχαρώ την πρόεδρο και το Δ.Σ. της Μικρασιατικής Εστίας για την επιλογή της Κωνσταντινούπολης στην οποία αφιερώνεται το ημερολόγιο. Είναι η μητρόπολη του ελληνισμού, του ρωμαϊκού, του βυζαντινού, του ευρωπαϊκού κόσμου, που αποτέλεσε τη γέφυρα μετάβασης από τον αρχαίο κλασσικό στον σύγχρονο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό, που κράτησε ζεστό μέσα στη μήτρα κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα το πνεύμα της κλασσικής σοφίας και ευαισθησίας, το συνδύασε αρμονικά με το πνεύμα της χριστιανικής αγάπης για να

αποτελέσει τη γέφυρα ανάμεσα στη λογική της Δύσης και την αυθορμησία, τη διαίσθηση και τη Αποκάλυψη της Ανατολής.

Πρωτοστάτησε στη μετάδοση του χριστιανισμού και των βάσεων του πολιτισμού στις αχανείς εκτάσεις και στους πολυπληθείς λαούς του ανατολικού και του σλαβικού κόσμου.

Για μια χιλιετία αποτέλεσε το κέντρο και το σημείο αναφοράς του πολιτισμού Ανατολής και Δύσης και του ορθόδοξου χριστιανικού κόσμου.

Ζέστανε και εξάπλωσε την παρουσία του ελληνικού λόγου, ζύμωσε και ωρίμασε τη δημιουργία του νεοελληνισμού και σήμερα αγωνίζεται να κρατήσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την οικουμενικότητα του, τις περίφημες Σχολές της, Τα ελληνικά σχολεία της και τους λίγους Έλληνες που έμειναν να αντιστέκονται στις Θερμοπύλες της.

Ήταν σπουδαία η επιλογή αλλά και αντάξιο το αποτέλεσμα της προσφοράς της Μικρασιατικής Εστίας με το κομψό ημερολόγιο του 2010.

Δεν πρόκειται για ένα τυπικό ημερολόγιο ούτε για ένα παραδοσιακό βιβλίο αλλά για ένα πολύ όμορφο και πετυχημένο λεύκωμα 134 μεσαίου μεγέθους τετραγωνισμένων σελίδων, με γυαλιστερό χαρτί πολυτελείας, χονδρό εξώφυλλο χαρτόδετο, εξαιρετική εκτύπωση του έγχρωμου φωτογραφικού υλικού και των κειμένων και πραγματικά στέρεο και πρακτικό δέσιμο.

Οφείλουμε να δώσουμε ειλικρινή συγχαρητήρια στην κυρία Ελένη Σάμπου και στον κύριο Παναγιώτη Σάμπο για την επεξεργασία του φωτογραφικού υλικού και την εξαιρετική εκτύπωση καθώς και στην επιμελήτρια κ. Ελένη Μαυροκεφαλίδου για τις επιλογές της στα κείμενα και τις φωτογραφίες, την αισθητική επεξεργασία και το όλο στήσιμο του λευκώματος.

Όταν το πήρα και το ξεφύλλισα, εντυπωσιάστηκα και την ίδια εντύπωση είχαν και οι πολλοί συγγενείς και φίλοι στους οποίους το έδειξα.

Σε προετοιμάζει το εξώφυλλο με τη σοβαρότητα του χρώματος, η εικόνα του Χριστού από τη ψηφιδωτό της Δεήσεως στο γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας με τα αποπνευματοποιημένα αλλά και συγχρόνως βαθιά ανθρώπινα χαρακτηριστικά και την ανεπαίσθητη μελαγχολία που αποτύπωσε ο βυζαντινός τεχνίτης στο βλέμμα του (προφητική ίσως διαίσθηση για τη σημερινή μοναξιά του ανάμεσα στο πολύβουο πλήθος των τουριστών. Ποιος μπορεί να ξέρει;)

Β. Φωτογραφικό υλικό:

Το βιβλίο περιλαμβάνει 62 φωτογραφίες έγχρωμες, μεγάλου ή μικρού μεγέθους (δισέλιδες π.χ, 122-123 σελ., ολοσέλιδες, μισή σελίδα ή μικρότερες) ανάλογα και με το κείμενο που τοποθετείται στο πλάι ή κάτω από τη φωτογραφία δημιουργώντας μια θαυμαστή ποικιλία με το στήσιμο, τα χρώματα, τα σχέδια, τις ημερολογιακές ενδείξεις, τα κείμενα, τις γκραβούρες, την αλληλοπαραχώρηση κάποτε κειμένων και εικόνων. Οι φωτογραφίες προέρχονται ή από σύγχρονη φωτογράφηση (κυρίως από το Διαδίκτυο) ή από παλιότερες καρτποστάλ (συλλογή Κ. Νικολαϊδη και ΕΛΙΑ) που μοιάζουν με παλιές γκραβούρες δίνοντας ένα άλλο χρώμα και ύφος στο βιβλίο.

Το υλικό αυτό είναι αντιπροσωπευτικό και χαρακτηριστικό της όλης ιστορικής πορείας, της μνημειακής κατάστασης και της σύγχρονης μορφής της Πόλης, της υπαίθρου και των γύρω φημισμένων και πανέμορφων περιοχών.

Περιλαμβάνονται:

1. τα τείχη, τα κάστρα και οι πύλες διαχρονικά από τον Μ. Κωνσταντίνο και τον

Θεοδόσιο μέχρι τον Μεχμέτ το Πορθητή, οι γέφυρες, τα υδραγωγεία, οι δεξαμενές (του

Κων/νου, του Ουάλη και του Ιουστινιανού), οι στήλες.

2. Οι Βυζαντινοί ναοί και οι μονές: Πρώτη και κυριότερη η Αγία Σοφία, το

πραγματικά αξεπέραστο τεχνικό και καλλιτεχνικό επίτευγμα του βυζαντινού κόσμου,

που αποτέλεσε για περισσότερα από χίλια χρόνια το κέντρο της θρησκευτικής,

πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής της αυτοκρατορίας και του γύρω χριστιανικού

κόσμου και σήμερα αποτελεί το μνημείο που ελκύει εκατομμύρια επισκεπτών.

Η Μονή της χώρας με κάποια από τα ωραιότερα και αρτιότερα διατηρημένα ψηφιδωτά του χριστιανικού κόσμου, η Αγία Ειρήνη, η Παμμακάριστος, η εκκλησία της Αγίας Θεοδοσίας, η Αγία Τριάδα, ο ναός του Αγίου Γεωργίου.

Οι φωτογραφίες των ναών δεν περιορίζονται μόνο στην εξωτερική όψη, που μας εντυπωσιάζει με την αρχιτεκτονική ποικιλία, τους επιβλητικούς τρούλους, τις χρωματικές φωτοσκιάσεις, αλλά προχωρούν και στο εσωτερικό, στην υποβλητική ατμόσφαιρα, στα ψηφιδωτά, στις νωπογραφίες, στις εικόνες του χριστού, της Παναγίας και των Αγίων, στην αυστηρότητα των προσώπων, στην αγωνία των δεήσεων, στην ταπεινότητα της έκφρασης των πιστών.

3. Το φωτογραφικό υλικό περιλαμβάνει ακόμη πολλούς χώρους και τοπία του

εσωτερικού της Πόλης και της υπαίθρου, εικόνες διαχρονικής ομορφιάς και σκηνές της

σύγχρονης πραγματικότητας: Ο Βόσπορος, ο Πύργος του Λέανδρου, το Νιχώρι, τα

Θεραπεία, τα Καντίγια, τα Πριγκηπόνησα, Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, το Πέραν,

το Φανάρι με τη Μεγάλη Σχολή του Γένους, ο Φάρος του Καντίκιοϊ.

4. Παράλληλα με το φωτογραφικό αυτό υλικό στη γωνία των αριστερών

σελίδων, όπου γίνονται οι ημερολογιακές καταχωρήσεις, υπάρχουν φωτογραφίες με

μορφή γκραβούρας διαφόρων μνημείων (ένα για κάθε μήνα, που τοποθετείται όμως σ’

όλες τις σελίδες του μηνός) και έτσι οι σελίδες αυτές έχουν τη δική τους αισθητική

πληρότητα.

Ανοίγοντας το βιβλίο ο αναγνώστης είναι σαν να περνά τις πύλες των τειχών και μπαίνει για να ξεναγηθεί στην Πόλη σ’ αυτό το τεράστιο ζωντανό Μουσείο της Ιστορίας και της καθημερινότητας. Καθώς ξεφυλλίζει τις σελίδες κι αφήνεται στη γοητεία των χρωμάτων, των τοπίων, των μνημείων, μεταφέρεται σ’ ένα κλίμα άλλοτε μεγαλοπρέπειας κι άλλοτε υποβλητικής εσωτερικότητας και πνευματικότητας.

Γ. Τα κείμενα:

Αυτό που συμπληρώνει τη ζωντανή ξενάγηση στην Πόλη είναι τα 48 εξαιρετικά κείμενα που με σοφία και φαντάζομαι με αρκετό ψάξιμο και προβληματισμό επέλεξε η Ελένη Μαυροκεφαλίδου. Δεν προτίμησε να βάλει μια σειρά απρόσωπες πληροφοριακές λεζάντες, κάτω απ’ τις εικόνες ούτε έφτιαξε ένα συνεχές κείμενο ξενάγησης με μια ομοιογενή ροή περιγραφικού, αφηγηματικού και πληροφοριακού λόγου.

Τα αποσπάσματα από διάφορους συγγραφείς, Έλληνες και ξένους, τα λογοτεχνικά κείμενα, κυρίως ποιήματα, δίνουν στη νοητή αυτή περιήγηση μια άλλη γοητεία, μια θεατρικότητα. Είναι σα να παρακολουθείς ένα ζωντανό δρώμενο με πολλά πρόσωπα που σου μιλούν το καθένα με τη δική του φωνή, με το δικό του ύφος, με τη δική του ξεχωριστή ιδιότητα και προσωπικότητα. Άλλοτε σου αφηγούνται, άλλοτε σου περιγράφουν έναν τόπο, ένα έθιμο, ένα μνημείο άλλοτε σου σχολιάζουν, άλλοτε σου απαγγέλλουν και η δραματική ένταση ή ο λυρισμός και η τρυφερότητα του ποιητικού λόγου σε δονούν με ποικίλες λεπτές συγκινήσεις και συναισθηματικές μεταπτώσεις.

Αυτή η ποικιλία και η εναλλαγή δημιουργούν την υποβλητική ατμόσφαιρα που επικρατεί σ’ όλο το βιβλίο.

Για παράδειγμα: Εκεί που διαβάζεις για το Βόσπορο, το πέρασμα του βοδιού, και ο Ν. Ροντώ σε μεταφέρει στα κατάβαθα του μύθου να ακολουθείς τη θεά Ιώ, που μεταμορφωμένη σε αγελάδα πέρασε κολυμπώντας στο στενό, γυρίζοντας σελίδα, μεταφέρεσαι, στη Μονή της Χώρας, στη χώρα του αχώρητου. Γυρίζεις τη σελίδα και, αντί να διαβάσεις μια λεζάντα ή μια περιγραφή, ο Παντοκράτορας από τον τρούλο σου ψιθυρίζει υποβλητικά «Εγώ ειμί το Α και το Ω λέγει Κύριος ο Θεός ο ων και ο ην και ο ερχόμενος ο Παντοκράτωρ». Γυρίζεις τη σελίδα, αντικρύζεις την τοιχογραφία της Ανάστασης κι ψαλμωδός κανοναρχεί «Αναστήτω ο Θεός και διασκορπισθήτωσαν οι εχθροί Αυτού, και φυγέτωσαν από προσώπου Αυτού οι μισούντες Αυτόν». Γυρίζεις την παρακάτω σελίδα, καθηλώνεσαι μπροστά στον αυστηρό Παντοκράτορα και διαβάζεις την επιγραφή στο ψηφιδωτό της Μονής: «Η Χώρα των ζώντων». Γυρίζεις στην επόμενη σελίδα κι ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης, Μικρασιάτης πρόσφυγας κι αυτός από τη Σμύρνη, σε ανεβάζει στη «Χώρα του Αχώρητου»

«Πέφτουν ολοένα σήμερα νομίσματα πάνω στην πολιτεία

ανάμεσα σε κάθε κόμπο, σα μια σταλαματιά στο χώμα.

Ανοίγει μια καινούργια χώρα. Ήρθε η στιγμή, σηκώστε με…»

Έτσι συνδέεται και ρέει η μυθολογία, η παλιά παράδοση, η νέα πίστη, η νέα εξαίρετη τέχνη, η ευαισθησία και η ποίηση το παρελθόν με το παρόν, οι τεθνεώτες και οι ζώντες.

Η ξενάγηση αρχίζει μ’ ένα ωραίο και πολύ χαρακτηριστικό κείμενο του πολυβραβευμένο Τούρκου λογοτέχνη Νεντίμ Γκιουρσέλ που πιο πολύ τονίζει το θρησκευτικό χαρακτήρα της Πόλης. Είναι πολύ σοφή επιλογή να βάζεις πρώτον να μιλήσει γ’ αυτόν το χαρακτήρα της Πόλης έναν σύγχρονο μωαμεθανό συγγραφέα. Ας ακούσουμε ένα μικρό τμήμα από το απόσπασμα: «Πάντα υπήρχες Ισταμπούλ. Σε χρόνο χωρίς πριν, χωρίς μετά. Κωνσταντινούπολις ήταν τ’ όνομα σου. Με τρεις σειρές τείχη απόρθητα…λάβαρα υψωμένα, παλάτια και σπίτια πετρόχτιστα, με το λαό σου τον ευσεβή, τις εκκλησιές, τα μοναστήρια, τα αγιάσματα σου, με τις εικόνες, τους καλόγερους και τους αγγέλους σου, ήσουνα η πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας. Κωνσταντινούπολις το όνομα σου. Και κρεμάστηκε πάνω απ’ την Αγια Σοφιά, σαν ουρανός όλο αστέρια ο πρώτος τρούλος. Πύλη ευδαιμονίας τ’ όνομα σου και μέσα στην Αγια Σοφιά αντηχεί η πρόσκληση για προσευχή…»

Ακολουθεί ένα ποίημα του Καβάφη με την ποντιακή κραυγή «Η Ρωμανία πάρθεν» που αποτέλεσε και αποτελεί τον αγιάτρευτο καημό όλης της ρωμιοσύνης.

Ακολουθούν κείμενα πολλών κι επιφανών συγγραφέων: Σούλα Μπόζη, Αχμέτ Ιχσάν, Χέιρτ Μακ, Θ. Γκωτιέ, Ν. Ροντώ, Γ. Γεωργής, Νταρίμπλ, Οικ. Πατριάρχης Βαρθολομαίος, Π. Παλαιολόγος, Βάνα Χαραλαμπίδου, σοφά επιλεγμένα και τοποθετημένα και ανάμεσα τους διάσπαρτα, για να δίνουν μια νότα άλλης διάστασης και ομορφιάς, ποιήματα ποιητών όπως: Καβάφης, Σεφέρης, Δ. Παπακωνσταντίνου, Λάμπρος Αστέρης ή στίχοι από τον Ακάθιστο ύμνο.

Το βιβλίο κλείνει μ’ ένα υπέροχο κείμενο της επιμελήτριας Ελένης Μαυροκεφαλίδου για το βυθισμένο παλάτι, τη «βασιλική κινστέρνα», δηλ. τη δεξαμενή του Ιουστινιανού, όπου φαίνεται η ικανότητα της στη λογοτεχνική γραφή. Το κείμενο ξεφεύγει από την περιγραφή ταξιδιωτικών εντυπώσεων, κατορθώνει να μας δώσει τη μαγεία και τη γοητεία που ασκεί η ομορφιά και η υποβλητικότητα του βυθισμένου ζωντανού κόσμου του νερού με τις 336 κολόνες, τα κορινθιακά κιονόκρανα, τις ανεστραμμένες μέδουσες, τα ευτυχισμένα ψάρια. Η φαντασία της συνειρμικά αναπλάθει ιστορικές στιγμές με ίντριγκες, επαναστάσεις και ανέμελες στιγμές κοινωνικής ζωής και αποκτά φυσικές και μεταφυσικές διαστάσεις μ’ ένα λόγο ζωντανό και λυρική διάθεση. Διαβάζω αποσπάσματα από τις τελευταίες γραμμές: «Συλλογίζομαι τη συνεχή ροή των πραγμάτων, τις ιστορικές ανατροπές, την εναλλαγή των θρησκειών, την ανακύκλωση των υλικών, τη ρευστότητα του κόσμου, το νερό! Τη ζωή μέσα στον υδάτινο κόσμο, γύρω απ’ αυτόν και χάρη σ’ αυτόν, γιατί το νερό της δεξαμενής είχε πάντα ζωή… το μαρτυρούν και σήμερα οι σκοτεινοί του ένοικοι, που σε κατάσταση μακαριότητας απολαμβάνουν το παιχνίδι με το νερό».

Δε θα μπορούσα να φανταστώ ωραιότερο κλείσιμο του ημερολογίου για μια πόλη με τόσο μυστήριο και τόση ζωή, τόσους «τεθνεώτας και τόσους ζώντας».

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος σ’ ένα ποίημα του αναφέρει πως κάποτε πίεζαν τον Πατριάρχη Αθηναγόρα να πάρει το Πατριαρχείο και να φύγει από την πόλη, γιατί πια οι Χριστιανοί είναι πολύ λίγοι. Εκείνος τους απάντησε:

«Είμαστε πράγματι λίγοι. Για λογαριάστε όμως και όλους του κεκοιμημένους!».

Γι’ αυτήν την πόλη με τα εκατομμύρια «ζώντων και κεκοιμημένων» με το ασάλευτο βάρος της ιστορίας και την ασύγκριτη ομορφιά της φύσης και της τέχνης, έγιναν πολλά αφιερώματα, έγραψαν και την ύμνησαν πολλοί.

Θα μου επιτρέψετε να κλείσω την εισήγηση μου αυτή με ένα δικό μου ταπεινό αφιέρωμα, ένα μικρό ποίημα δημοσιευμένο στην ποιητική μου συλλογή «Παρά θιν’ αλός» το 1993.

Αγχόνη στο λαιμό

Στη γειτονιά της Τροίας

Εκεί στην αλυσίδα του Κερατίου μπροστά

-Αγχόνη στο λαιμό της Βασιλεύουσας-Είδα την Παναγιά να κλαίει.

Κι η θάλασσα ν’ απλώνεται βουβή, Υποταγμένη, Κατακόκκινη από αίμα

Κι από τα οργισμένα μπαϊράκια του κατακτητή. Και μέσα της το δάκρυ του Θεού Πέντε ολόκληρους αιώνες να κοχλάζει..,

Σας ευχαριστώ.

Σχόλια από Facebook

Σχόλια

About the Author:

Post a Comment

Mikrasiatis.gr